Giao thừa là gì? Ý nghĩa và phong tục trong đêm giao thừa

Giao thừa luôn được xem là khoảnh khắc chuyển giao thiêng liêng, đánh dấu sự khởi đầu cho một năm mới an lành và may mắn. Trong đêm giao thừa, từng hành động, lời nói hay phong tục đều mang ý nghĩa đặc biệt, ảnh hưởng đến tài lộc và vận khí của mỗi gia đình. Vì vậy, để hiểu rõ hơn về những điều nên làm trong giao thừa, KiddiHub mời bạn cùng khám phá nội dung chi tiết và hữu ích ngay sau đây.

Giao thừa là gì?

Giao thừa là khoảnh khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển mình giữa năm cũ và năm mới theo lịch âm, bắt đầu đúng vào thời điểm 0 giờ 0 phút 0 giây. Đây không chỉ là ranh giới của thời gian, mà còn là lúc khép lại một hành trình đã qua để mở ra những hy vọng và khởi đầu mới.

Đêm giao thừa còn được gọi là đêm Trừ Tịch, thường kéo dài từ khoảng 11 giờ đêm ngày cuối năm cho đến rạng sáng mùng 1 Tết. Trong quan niệm dân gian, đây là thời khắc linh thiêng nhất trong năm, khi trời đất giao hòa, âm dương cân bằng và nguồn sinh khí mới bắt đầu lan tỏa.

Vào khoảnh khắc đặc biệt ấy, các gia đình Việt thường sum họp bên nhau, thắp hương tưởng nhớ tổ tiên, cùng nhau chào đón năm mới trong không khí ấm áp và trang nghiêm. Tiếng pháo hoa rực rỡ trên bầu trời như lời tạm biệt năm cũ, gửi gắm ước nguyện về sức khỏe, bình an, may mắn và tài lộc cho tất cả các thành viên trong gia đình.

Nguồn gốc và ý nghĩa của đêm giao thừa là gì?

Theo quan niệm dân gian Á Đông, đêm giao thừa là khoảnh khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, gắn liền với việc thay đổi quyền cai quản của các vị thần hộ mệnh. Người xưa tin rằng mỗi năm trôi qua đều có một vị thần đảm trách việc trông coi nhân gian, và đến thời khắc giao thừa, vị thần cũ sẽ bàn giao lại trọng trách cho vị thần mới.

Chính vì vậy, người Việt từ lâu đã hình thành những nghi lễ mang ý nghĩa tiễn đưa và nghênh đón, với mong muốn bày tỏ lòng thành kính, đồng thời cầu xin một năm mới bình an, hanh thông và nhiều may mắn. Trải qua nhiều thế hệ, những nghi thức ấy không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn trở thành một nét đẹp văn hóa truyền thống, in đậm trong đời sống tinh thần của người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về.

Ý nghĩa của đêm giao thừa

Đêm giao thừa không đơn thuần là thời điểm chuyển sang năm mới theo lịch, mà còn chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc trong đời sống văn hóa và tinh thần:

Thời khắc giao hòa của đất trời: Đây là lúc âm dương gặp gỡ, trời đất chuyển mình, vạn vật như được làm mới, mở ra một chu trình sinh sôi đầy sức sống.
Khởi đầu cho hành trình mới: Giao thừa đánh dấu điểm xuất phát của một năm mới, mang theo những dự định, hy vọng và niềm tin vào tương lai tốt đẹp hơn.
Giây phút sum họp gia đình: Trong không khí thiêng liêng ấy, các thành viên quây quần bên nhau, cùng đón chờ khoảnh khắc chuyển năm, sẻ chia sự ấm áp và gắn kết tình thân.
Gìn giữ và tiếp nối truyền thống: Những phong tục trong đêm giao thừa thể hiện sự trân trọng đối với giá trị văn hóa lâu đời, giúp các thế hệ hiểu và gìn giữ bản sắc dân tộc.
Gửi gắm ước nguyện cho năm mới: Đây cũng là thời điểm con người hướng về những điều tốt lành, cầu mong sức khỏe, bình an, hạnh phúc và thành công trong chặng đường sắp tới.

Xem thêm: Tết cổ truyền

Những việc nên làm trước thời khắc giao thừa

Bên cạnh việc tìm hiểu giao thừa là gì hay ý nghĩa thiêng liêng của khoảnh khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, nhiều người cũng quan tâm đến những việc nên chuẩn bị trước đêm giao thừa. Theo phong tục truyền thống của người Việt, đây là thời điểm quan trọng để hoàn tất những điều còn dang dở và sẵn sàng đón một khởi đầu mới trọn vẹn hơn.

Dọn dẹp, sắp xếp nhà cửa gọn gàng

Trước đêm giao thừa, việc lau dọn và sắp xếp nhà cửa sạch sẽ là điều không thể thiếu. Một không gian sống ngăn nắp, sáng sủa không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu, nhẹ nhõm mà còn mang ý nghĩa xua đi những điều không may của năm cũ. Người Việt tin rằng, ngôi nhà gọn gàng sẽ giúp đón nhận nguồn sinh khí tích cực, đem lại bình an và thuận lợi cho gia đình trong năm mới.

Mua sắm cây cảnh, hoa Tết

Sắm sửa hoa và cây cảnh ngày Tết là nét đẹp truyền thống đã ăn sâu vào đời sống văn hóa Việt Nam. Những loại cây quen thuộc như mai, đào, quất không chỉ làm đẹp không gian sống mà còn mang ý nghĩa phong thủy tốt lành, tượng trưng cho may mắn, sung túc và thịnh vượng.

Sắc hoa rực rỡ cùng không khí tất bật chuẩn bị Tết cũng góp phần tạo nên cảm giác háo hức, vui tươi, báo hiệu một năm mới đang đến rất gần.

Sửa chữa hoặc loại bỏ đồ dùng hư hỏng

Trước khi bước sang năm mới, bạn nên kiểm tra lại các vật dụng trong nhà, sửa chữa những món đồ còn dùng được và mạnh dạn bỏ đi những thứ đã hư hỏng. Việc này không chỉ giúp không gian sống trở nên gọn gàng, tiện nghi hơn mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho việc khép lại những điều cũ kỹ, không còn phù hợp.

Đây được xem là cách “dọn đường” để đón nhận những điều tốt đẹp, mới mẻ trong chặng đường sắp tới.

Thanh toán các khoản nợ của năm cũ

Hoàn tất các khoản nợ trước Tết giúp bạn kết thúc năm cũ một cách trọn vẹn và nhẹ lòng hơn khi bước sang năm mới. Khi không còn vướng bận chuyện nợ nần, tinh thần sẽ trở nên thoải mái, từ đó tạo động lực tích cực cho công việc và tài chính trong năm tiếp theo.

Đây cũng là hành động thể hiện sự trách nhiệm và mong muốn khởi đầu một năm mới suôn sẻ, hanh thông.

Giữ hòa khí, tránh tranh cãi trong đêm giao thừa

Đêm giao thừa là thời khắc thiêng liêng, vì vậy người Việt luôn quan niệm nên giữ bầu không khí yên ấm, vui vẻ trong gia đình. Tránh cãi vã hay mâu thuẫn vào thời điểm này không chỉ giúp duy trì sự hòa thuận mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới êm ấm, nhiều may mắn.

Hãy chọn cách lắng nghe, nhường nhịn và giải quyết mọi việc một cách nhẹ nhàng để đón năm mới với tâm thế an yên và tích cực nhất.

Những việc nên làm trong đêm giao thừa để đón trọn may mắn cả năm

Từ bao đời nay, người Việt luôn xem giao thừa là thời khắc chuyển giao thiêng liêng, mang ý nghĩa khởi đầu cho một năm mới an lành và thịnh vượng. Chính vì vậy, việc thực hiện những phong tục truyền thống trong đêm giao thừa được tin rằng sẽ góp phần mang đến may mắn, tài lộc cho gia đình. Dưới đây là những việc quan trọng bạn không nên bỏ qua.

Cúng giao thừa

Cúng giao thừa là nghi lễ truyền thống nhằm tiễn năm cũ, nghênh đón năm mới. Vào thời khắc này, các gia đình thường chuẩn bị mâm lễ chu đáo, thắp hương để bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên và thần linh, đồng thời gửi gắm ước mong về một năm mới bình an, sức khỏe dồi dào và sung túc.

Mở cửa đón năm mới

Theo quan niệm dân gian, mở toàn bộ cửa trong đêm giao thừa tượng trưng cho việc chào đón sinh khí tốt lành, thu hút tài lộc và xua tan những điều không may của năm cũ. Đây cũng là hành động thể hiện niềm tin vào một khởi đầu mới hanh thông và nhiều hy vọng.

Chọn hướng xuất hành

Xuất hành đầu năm đúng hướng được xem là yếu tố quan trọng giúp mang lại thuận lợi trong công việc, cuộc sống và tài chính. Tùy theo tuổi và mệnh, mỗi người sẽ có hướng xuất hành phù hợp nhằm tránh điều xui rủi và đón vận may trong năm mới.

Đặt chổi ra ngoài đúng thời khắc giao thừa

Phong tục đặt chổi ra ngoài vào thời điểm giao thừa mang ý nghĩa gạt bỏ vận xấu, xua đuổi tà khí còn sót lại của năm cũ. Hành động này thể hiện mong ước về một năm mới sạch sẽ, suôn sẻ và gia đình luôn êm ấm.

Xông đất đầu năm

Xông đất là phong tục được nhiều gia đình coi trọng, bởi người đầu tiên bước vào nhà được tin rằng sẽ ảnh hưởng đến vận khí cả năm. Gia chủ thường chọn người hợp tuổi, có tính cách vui vẻ và cuộc sống thuận lợi để mang đến năng lượng tích cực, tài lộc và sức khỏe.

Mua muối đầu năm

Mua muối trong đêm giao thừa là nghi thức quen thuộc với ý nghĩa xua đuổi điều xấu và giữ lại sự may mắn. Muối tượng trưng cho sự tinh khiết, bền chặt, giúp gia đình cầu mong bình an và cuộc sống đủ đầy trong năm mới.

Chúc Tết và lì xì mừng tuổi

Chúc Tết và lì xì là nét đẹp văn hóa không thể thiếu mỗi dịp đầu năm. Những lời chúc tốt đẹp cùng phong bao lì xì đỏ thắm thể hiện sự quan tâm, kính trọng giữa các thế hệ và mang theo thông điệp về sức khỏe, niềm vui và hạnh phúc.

Đi chùa hái lộc cầu an

Đi chùa đầu năm để cầu an, hái lộc là phong tục mang đậm giá trị tâm linh của người Việt. Đây là dịp để mỗi người gửi gắm mong ước về một năm mới bình yên, gặp nhiều may mắn, đồng thời thể hiện lòng thành kính với Phật, thần linh và tổ tiên.

Những điều cần tránh trong đêm giao thừa là gì?

Theo phong tục truyền thống của người Việt, đêm giao thừa không chỉ là thời khắc thiêng liêng để chào đón năm mới mà còn là lúc mỗi gia đình đặc biệt chú ý đến những điều nên làm và nên tránh. Việc giữ gìn nếp sinh hoạt đúng mực trong khoảnh khắc chuyển giao này được tin rằng sẽ góp phần mang lại may mắn, bình an và tài lộc cho cả năm. Dưới đây là những điều bạn nên kiêng kỵ trong đêm giao thừa:

Không quét dọn nhà cửa vào đêm giao thừa, bởi hành động này được quan niệm là quét đi may mắn, tiền tài và phúc khí vừa kịp ghé thăm gia đình.
Tránh tranh cãi, to tiếng hay gây mâu thuẫn, vì những xung đột xảy ra vào thời điểm đầu năm có thể báo hiệu một năm nhiều bất hòa, không suôn sẻ.
Không vay mượn hay cho vay tiền bạc, bởi điều này được cho là khiến tài chính trong năm mới dễ gặp trắc trở, hao hụt.
Hạn chế khóc lóc, than phiền hay thể hiện cảm xúc tiêu cực, vì tâm trạng u buồn trong khoảnh khắc đầu năm có thể ảnh hưởng không tốt đến vận khí và tinh thần suốt thời gian dài sau đó.

Xem thêm: Mùng 1 tết kiêng gì

Phong tục đón giao thừa trên khắp thế giới

Giao thừa là dịp đặc biệt được chào đón bằng nhiều phong tục độc đáo ở mỗi quốc gia. Tại châu Âu, không khí năm mới vô cùng sôi động. Người Pháp quây quần nâng ly rượu vang, thưởng thức tiệc tối và chúc mừng nhau. Ở Anh, đám đông tụ hội tại quảng trường Trafalgar hay Piccadilly Circus để lắng nghe tiếng chuông Big Ben, nắm tay hát “Auld Lang Syne” và trao quà thăm hỏi người thân. Người Đức lại có nghi thức thú vị: ngồi yên trên ghế trước giao thừa, khi đồng hồ điểm thì bật nhảy xuống và ném đồ vật ra sau như cách gạt bỏ điều xui rủi.

Tại Bắc Mỹ, đặc biệt là Mỹ và Canada, các cặp đôi trao nhau nụ hôn đúng khoảnh khắc giao thừa để cầu mong một năm mới tràn đầy yêu thương. Trong khi đó, ở Brazil thuộc khu vực Trung và Nam Mỹ, người dân mặc trang phục trắng và thả hoa xuống biển vào đêm giao thừa nhằm bày tỏ lòng biết ơn nữ thần đại dương và cầu chúc bình an.

Một số câu hỏi thường gặp về giao thừa

Bên cạnh những thông tin về phong tục đón giao thừa trong văn hóa Việt Nam, nhiều bạn còn thắc mắc rằng trong một năm có bao nhiêu giao thừa và giao thừa năm 2026 rơi vào ngày nào theo lịch dương. Hãy cùng tìm lời giải đáp chi tiết ngay sau đây.

Một năm có bao nhiêu lần giao thừa?

Trong mỗi năm sẽ có hai thời khắc gọi là giao thừa, tương ứng với lịch dương và lịch âm:

Giao thừa dương lịch diễn ra vào đêm 31 tháng 12, khi năm cũ kết thúc và năm mới theo dương lịch bắt đầu.
Giao thừa âm lịch là đêm 30 tháng Chạp âm lịch, thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo âm lịch – được xem là khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong văn hoá truyền thống Việt.

Cả hai thời điểm đều là dịp để mọi người sum họp, tiễn biệt năm cũ và đón chào những điều tốt đẹp sắp đến.

Giao thừa 2026 theo lịch âm rơi vào ngày nào?

Giao thừa âm lịch năm 2026 diễn ra vào đêm 16/02/2026 (dương lịch). Thời khắc giao thừa chính xác là 0 giờ 00 phút ngày 17/02/2026, đánh dấu sự chuyển giao từ năm Ất Tỵ (2025) sang năm Bính Ngọ (2026) theo lịch âm. Đây cũng chính là đêm 30 tháng Chạp năm 2025 âm lịch.

Tính từ ngày 28/12/2025, đến đêm giao thừa 16/02/2026 còn 50 ngày nữa. Đây là khoảng thời gian để mọi người chuẩn bị dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa Tết và lên kế hoạch sum họp gia đình.

Vào đêm giao thừa, các gia đình Việt thường thực hiện nghi lễ cúng giao thừa, cùng nhau chờ đón khoảnh khắc chuyển năm và thưởng thức những màn pháo hoa rực rỡ, cầu mong một năm mới bình an và nhiều may mắn.

Qua bài viết này, KiddiHub đã tổng hợp và gửi đến bạn cái nhìn rõ ràng về khái niệm giao thừa cùng những phong tục cúng đón năm mới đặc trưng của người Việt. Đồng thời, bài viết còn gợi ý các việc nên làm và cần tránh để bạn và gia đình có sự chuẩn bị chu đáo, đón một đêm giao thừa ấm áp, trọn vẹn và nhiều may mắn.

Đăng bởi:

Mình là Thu Hương - Content Marketing chuyên nghiệp có 3 năm kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng trong các lĩnh vực giáo dục, sức khỏe, và nhiều lĩnh vực khác. Mong rằng các bài viết của mình sẽ đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.