Tết thiếu nhi Nhật Bản có gì đặc biệt?

Tết thiếu nhi Nhật Bản là một trong những ngày lễ truyền thống mang đậm giá trị văn hóa và ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện mong ước về sự trưởng thành khỏe mạnh, hạnh phúc của trẻ em. Diễn ra vào ngày 5/5 hằng năm, tết thiếu nhi Nhật Bản không chỉ là dịp để gia đình sum họp, trang trí cờ cá chép rực rỡ mà còn gửi gắm những lời chúc tốt đẹp dành cho thế hệ tương lai. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và các hoạt động đặc trưng của ngày lễ đặc biệt này.

Nguồn gốc của ngày tết thiếu nhi Nhật Bản

Thuở ban đầu, tại Nhật Bản, ngày 5/5 được gọi là Tango no Sekku (端午の節句), trong khi ở nhiều quốc gia châu Á khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam hay Hong Kong, ngày này quen thuộc với tên gọi Tết Đoan Ngọ. Đây là thời điểm giao mùa từ xuân sang hạ, giai đoạn thời tiết thay đổi dễ làm phát sinh dịch bệnh, nên người xưa đặc biệt coi trọng các nghi lễ cầu an, trừ tà.

Chịu ảnh hưởng từ phong tục Đoan Ngọ của Trung Quốc, giới hoàng tộc và quý tộc Nhật Bản thời kỳ đầu thường tổ chức các hoạt động mang tính nghi lễ như phát lá thuốc phòng bệnh, thực hiện những buổi cưỡi ngựa bắn cung nhằm xua đuổi tà khí, bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng.

Nguồn gốc của ngày tết thiếu nhi Nhật Bản

Đến thời Kamakura (1185–1333), tầng lớp Samurai đã thổi vào ngày lễ này tinh thần võ sĩ đạo. Trước nhà, họ treo cờ Nobori, trưng bày mũ giáp Kabuto và vũ khí, còn trong dân gian xuất hiện các hình nộm Samurai bằng giấy, mang dáng vẻ mạnh mẽ, dũng cảm của những nhân vật lịch sử như Benkei hay Yoshitsune, với mong ước được che chở khỏi tai ương, bệnh tật.

Vốn dĩ, ngày 5/5 từng được xem là ngày dành cho các bé trai, trong khi ngày 3/3 là lễ của các bé gái. Tuy nhiên, từ năm 1948, chính phủ Nhật Bản đã chính thức đổi tên ngày 5/5 thành Kodomo no Hi – Tết Thiếu nhi, nhằm gửi gắm thông điệp cầu chúc hạnh phúc, bình an cho tất cả trẻ em, đồng thời xóa bỏ sự phân biệt giới tính trong các ngày lễ truyền thống.

Xem thêm: Quốc tế thiếu nhi tại Việt Nam

Ý nghĩa của ngày Tết thiếu nhi Nhật Bản

Ngày lễ này được xem như một nghi thức mang đậm tính biểu tượng, gửi gắm lời chúc về sức khỏe, may mắn và sự trưởng thành vững vàng dành cho trẻ em Nhật Bản, đặc biệt là các bé trai. Niềm mong ước ấy được thể hiện qua hình ảnh những chiếc đèn lồng, với hy vọng con trẻ sẽ lớn lên mạnh mẽ, kiên cường và hạnh phúc.

Bên cạnh ý nghĩa tinh thần, Tết Thiếu nhi còn là khoảng thời gian để các thành viên trong gia đình sum họp, sẻ chia niềm vui bên nhau. Trong không khí ấm cúng ấy, mọi người cùng thưởng thức những món ăn truyền thống quen thuộc như bánh đậu xanh, mochi dẻo thơm hay bánh gạo nếp bọc lá tre, góp phần làm cho ngày lễ thêm trọn vẹn và đáng nhớ.

Biểu tượng nổi bật của ngày Tết thiếu nhi Nhật Bản

Hình ảnh mang tính biểu trưng nổi bật nhất của Tết Thiếu nhi Nhật Bản chính là những chiếc đèn lồng cá chép rực rỡ tung bay trong gió. Biểu tượng này bắt nguồn từ truyền thuyết cá chép vượt Vũ Môn của Trung Quốc, gắn liền với ý nghĩa về lòng dũng cảm, ý chí bền bỉ và tinh thần không ngại thử thách để vươn tới thành công. Thông qua đó, người Nhật gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào trẻ em – những mầm non sẽ xây dựng tương lai đất nước.

Vào dịp này, các gia đình thường treo đèn lồng cá chép trên những chiếc sào cao với ba gam màu chủ đạo là đen, đỏ và xanh. Màu đen tượng trưng cho người cha với sự điềm đạm, kiên nhẫn. Màu đỏ đại diện cho người mẹ, thể hiện sức sống mãnh liệt và trí tuệ. Trong khi đó, màu xanh lá gợi nhắc đến thiên nhiên, biểu trưng cho quá trình lớn lên từng ngày, đầy hy vọng và phát triển của con trẻ.

Treo cờ cá chép

Cờ cá chép được thiết kế với bảng màu vô cùng phong phú và bắt mắt như đỏ, vàng, cam, hồng, xanh lá…, tạo nên khung cảnh tươi vui và tràn đầy sức sống. Thông thường, những bộ cờ này đã được treo lên từ khoảng thời điểm xuân phân, như một cách chào đón mùa mới và gửi gắm lời chúc tốt lành cho trẻ nhỏ. Do Tết Thiếu nhi diễn ra vào ngày 5/5, nhiều gia đình vẫn giữ cờ cá chép bay phấp phới cho đến khi kết thúc Tuần lễ Vàng, để niềm vui lễ hội được kéo dài trọn vẹn.

Bài hát về Koinobori

Koinobori là một ca khúc dân gian quen thuộc, gắn liền với đời sống văn hóa truyền thống của Nhật Bản. Nội dung bài hát tái hiện hình ảnh cá chép ngược dòng, tượng trưng cho quá trình vươn lên, trưởng thành và hướng tới sự sung túc trong cuộc sống. Với giai điệu nhẹ nhàng, trong trẻo cùng ca từ giản dị, dễ nhớ, Koinobori không chỉ in sâu trong ký ức nhiều thế hệ mà còn phản ánh vẻ đẹp tinh tế của văn hóa và tinh thần Nhật Bản.

Ăn Kashiwa-mochi hay Chimaki

Trong dịp lễ này, người Nhật thường chuẩn bị hai loại bánh truyền thống là kashiwa-mochi và chimaki để dâng cúng tổ tiên và thưởng thức cùng gia đình. Kashiwa-mochi được xem như biểu tượng của sự sung túc, nối tiếp và hưng thịnh của các thế hệ, thể hiện mong ước con cháu luôn khỏe mạnh, bình an. Trong khi đó, chimaki lại mang ý nghĩa chúc phúc cho trẻ em lớn lên vững vàng, phát triển toàn diện và được che chở khỏi những điều không may, tựa như một lá bùa may mắn trong ngày Tết Thiếu nhi.

Tắm lá xương bồ

Người Nhật còn duy trì phong tục tắm nước lá xương bồ, được gọi là Shobu-yu, như một nghi lễ mang ý nghĩa xua tan điều xấu và đón nhận nguồn năng lượng tích cực. Việc ngâm mình trong bồn nước thảo mộc này không chỉ tượng trưng cho mong ước về sức khỏe dồi dào mà còn gửi gắm khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc lâu dài. Vào thời điểm cận kề lễ Tango, tại các cửa hàng và siêu thị dễ dàng bắt gặp nhiều sản phẩm túi thơm, gói tắm mang hương xương bồ, phục vụ cho phong tục truyền thống này.

Búp bê Kintarou và mũ sắt Kabuto

Bên cạnh hình tượng các anh hùng lịch sử như Benkei hay Yoshitsune, búp bê Kintarou và mũ giáp Kabuto cũng là những biểu tượng đặc sắc thường xuất hiện trong Tết Thiếu nhi Nhật Bản. Hai hình ảnh này không chỉ mang nét đẹp truyền thống mà còn hàm chứa mong ước của cha mẹ về sức mạnh, ý chí kiên cường và thể lực dồi dào dành cho con trẻ. Qua đó, họ gửi gắm niềm tin rằng các em sẽ lớn lên khỏe mạnh, vững vàng trước mọi thử thách trong cuộc sống.

Ngày tết thiếu nhi Nhật Bản được tổ chức như thế nào?

Trước khi ngày lễ chính thức diễn ra, các gia đình và địa phương tại Nhật Bản đã bắt đầu chuẩn bị từ sớm, có nơi kéo dài hàng tuần lễ. Hình ảnh những chiếc đèn lồng cá chép đầy sắc màu không chỉ xuất hiện trước hiên nhà hay đầu ngõ mà còn phủ kín các tuyến phố, tạo nên khung cảnh rực rỡ, mang đậm không khí lễ hội.

Tại các khu vực trung tâm, nơi diễn ra những sự kiện và lễ hội quy mô lớn, bầu không khí càng trở nên sôi động. Người dân và du khách dễ dàng hòa mình vào dòng người náo nhiệt, cảm nhận trọn vẹn niềm vui, sự lạc quan và hy vọng được lan tỏa khắp không gian.

Ngày tết thiếu nhi Nhật Bản được tổ chức như thế nào?

Song hành cùng sắc màu lễ hội là những giai điệu quen thuộc của bài hát Koinobori vang lên khắp nơi, hòa quyện cùng tiếng cười trong trẻo của trẻ nhỏ và niềm hân hoan của các gia đình. Bên cạnh đó, nhiều nhà còn trang trí thêm búp bê Kintarou với đa dạng kích thước, kiểu dáng và màu sắc, góp phần làm cho ngày Tết Thiếu nhi thêm phần ấm áp và ý nghĩa.

Những địa điểm trải nghiệm Tết thiếu nhi Nhật Bản

Nếu có dịp đặt chân đến Nhật Bản vào Tết Thiếu nhi, du khách chắc chắn sẽ không muốn bỏ qua những hoạt động lễ hội văn hóa đặc sắc, mang đậm bản sắc truyền thống và bầu không khí vui tươi, rộn ràng của ngày lễ ý nghĩa này.

Lễ hội tại tòa tháp Tokyo, Tokyo

Lễ hội thường được tổ chức tại khu vực tháp Tokyo – biểu tượng nổi bật giữa lòng thủ đô, trở thành điểm đến lý tưởng để hòa mình vào không khí Tết Thiếu nhi. Ngay dưới chân tháp, 333 chiếc đèn lồng cá chép rực rỡ sắc màu được treo cao, bay nhẹ trong gió, tạo nên khung cảnh vô cùng ấn tượng. Bên cạnh đó là hàng loạt hoạt động giải trí và trò chơi dân gian, mang đến niềm vui trọn vẹn cho trẻ nhỏ và các gia đình.

Lễ hội Tatebayashi Koinobori no Sato, Gunma

Tatebayashi Koinobori no Sato được biết đến là một trong những lễ hội quy mô lớn và nổi bật nhất tại tỉnh Gunma. Nơi đây từng ghi danh vào kỷ lục Guinness nhờ số lượng đèn lồng cá chép trưng bày ấn tượng, lên đến khoảng 5.000 chiếc. Khi đến tham dự, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng khung cảnh lễ hội rực rỡ mà còn có cơ hội hòa mình vào nhiều hoạt động giải trí hấp dẫn và thưởng thức các món đặc sản địa phương.

Lễ hội Uzuma no Koinobori, Tochigi

Uzuma no Koinobori là lễ hội truyền thống đặc sắc của tỉnh Tochigi, thu hút đông đảo du khách bởi nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị như đua cá chép hay thử sức sáng tạo với những bức tranh cá chép đầy màu sắc. Nét ấn tượng nhất của lễ hội chính là khung cảnh hàng ngàn chiếc đèn lồng cá chép được treo dọc theo dòng sông Uzuma yên bình, tạo nên bức tranh lễ hội vừa sống động vừa thơ mộng.

Tết thiếu nhi Nhật Bản không chỉ là ngày hội dành riêng cho trẻ em mà còn là dịp gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp qua nhiều thế hệ. Từ hình ảnh cá chép, các nghi lễ ý nghĩa đến không khí lễ hội rộn ràng, tất cả đều gửi gắm mong ước về sức khỏe, hạnh phúc và tương lai tươi sáng cho con trẻ. Hy vọng những chia sẻ trên từ KiddiHub đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nét đẹp đặc trưng của ngày lễ này. Nếu có dịp đến Nhật Bản vào tháng 5, bạn hãy thử trải nghiệm nhé!

Đăng bởi:

Mình là Thu Hương - Content Marketing chuyên nghiệp có 3 năm kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng trong các lĩnh vực giáo dục, sức khỏe, và nhiều lĩnh vực khác. Mong rằng các bài viết của mình sẽ đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.