Mùng 1 Tết nên ăn gì để may mắn, khởi đầu hanh thông

Mùng 1 Tết là ngày đầu tiên của năm mới âm lịch, được người Việt xem là thời điểm mở đầu cho toàn bộ vận trình của cả năm. Trong ngày này, từng lời nói, hành động và đặc biệt là việc ăn uống đều được chú trọng, với mong muốn mọi điều khởi sự đều suôn sẻ, may mắn và thuận lợi. Không chỉ đơn thuần là bữa ăn gia đình, mâm cơm mùng 1 Tết còn hàm chứa những giá trị văn hóa, tín ngưỡng và niềm tin được truyền lại qua nhiều thế hệ. Chính vì vậy, câu hỏi mùng 1 Tết nên ăn gì để may mắn luôn được nhiều người quan tâm mỗi dịp xuân về.

Mùng 1 Tết nên ăn gì để may mắn

Mùng 1 Tết được xem là ngày mở đầu cho một năm mới nên việc ăn gì, kiêng gì luôn được nhiều người quan tâm. Theo quan niệm dân gian, những món ăn xuất hiện trong ngày đầu năm không chỉ mang ý nghĩa ẩm thực mà còn gửi gắm mong ước về may mắn, sung túc và bình an. Vì vậy, lựa chọn thực phẩm phù hợp trong mâm cơm mùng 1 Tết được xem như cách cầu chúc một năm thuận lợi, hanh thông.

Bánh chưng, bánh tét – Biểu tượng của sự đủ đầy

Bánh chưng và bánh tét là hai món ăn không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền. Được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt heo, gói trong lá dong hoặc lá chuối, bánh chưng và bánh tét mang hình ảnh của đất trời, âm dương hài hòa.

Theo quan niệm dân gian, ăn bánh chưng, bánh tét vào mùng 1 Tết thể hiện mong ước về một năm no đủ, sung túc, gia đình quây quần và cuộc sống ổn định. Việc thưởng thức món bánh truyền thống này ngay ngày đầu năm còn mang ý nghĩa trân trọng cội nguồn, giữ gìn giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc.

Xôi gấc – Khởi đầu đỏ thắm, cát tường

Xôi gấc là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết, nổi bật với màu đỏ tự nhiên từ quả gấc. Màu đỏ từ lâu đã được xem là màu của may mắn, hỷ sự và tài lộc.

Ăn xôi gấc vào mùng 1 Tết được nhiều gia đình lựa chọn với mong muốn cả năm gặp nhiều điều tốt lành, công việc hanh thông và tinh thần luôn tích cực. Ngoài ý nghĩa phong thủy, xôi gấc còn là món ăn bổ dưỡng, tượng trưng cho sự khởi đầu đầy năng lượng.

Gà luộc – Sự khởi đầu chỉn chu và nề nếp

Gà luộc nguyên con thường xuất hiện trong mâm cúng và bữa ăn đầu năm. Hình ảnh con gà với tư thế chầu đẹp mắt tượng trưng cho sự tỉnh thức, chăm chỉ và khởi đầu mới.

Theo quan niệm truyền thống, ăn gà luộc vào mùng 1 Tết mang hàm ý mọi việc trong năm sẽ diễn ra rõ ràng, mạch lạc và có trật tự. Đây cũng là cách nhiều gia đình gửi gắm mong muốn về sự ngay thẳng, chăm lo và trách nhiệm trong cuộc sống.

Canh măng – Mong ước phát triển và vươn lên

Canh măng là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ Tết, đặc biệt ở miền Bắc. Măng khô hoặc măng tươi được nấu cùng xương, tạo nên hương vị đậm đà, ấm cúng.

Măng tượng trưng cho sự sinh trưởng và phát triển. Việc ăn canh măng đầu năm thể hiện mong muốn công việc, sự nghiệp và cuộc sống ngày càng đi lên, bền bỉ và vững vàng theo thời gian.

Nem rán, chả giò – Sung túc và trọn vẹn

Nem rán hay chả giò là món ăn phổ biến trong các bữa tiệc Tết. Với hình thức gọn gàng, đầy đặn và hương vị hài hòa, món ăn này luôn được nhiều người yêu thích.

Trong quan niệm dân gian, nem rán tượng trưng cho sự đủ đầy, viên mãn. Ăn nem rán vào mùng 1 Tết được cho là mang đến cảm giác tròn trịa, ấm no và một năm mới thuận lợi về tài chính cũng như đời sống gia đình.

Dưa hành, củ kiệu – Cân bằng và thuận hòa

Dưa hành, củ kiệu thường được dùng kèm với các món nhiều đạm trong ngày Tết. Tuy chỉ là món ăn phụ nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong mâm cơm đầu năm.

Về mặt ý nghĩa, dưa hành tượng trưng cho sự hài hòa, cân bằng và điều hòa các mối quan hệ. Ăn dưa hành vào mùng 1 Tết được xem là cách để giữ cho gia đình êm ấm, giao tiếp thuận lợi và tránh những mâu thuẫn không đáng có.

Thịt kho trứng – Viên mãn và ổn định

Thịt kho trứng là món ăn quen thuộc của nhiều gia đình, đặc biệt ở miền Nam. Thịt mềm, trứng tròn, nước kho sóng sánh tạo nên cảm giác ấm áp, sum vầy.

Hình ảnh trứng tròn trong nồi thịt kho mang ý nghĩa viên mãn, trọn vẹn. Ăn thịt kho trứng vào ngày đầu năm thể hiện mong muốn cuộc sống ổn định, gia đình hạnh phúc và mọi việc diễn ra suôn sẻ.

Cá nguyên con – Dư dả và tài lộc

Cá là món ăn mang nhiều ý nghĩa tích cực trong văn hóa phương Đông. Trong mâm cơm mùng 1 Tết, cá thường được chế biến và giữ nguyên hình dáng.

Theo quan niệm dân gian, cá tượng trưng cho sự dư dả, sung túc. Ăn cá nguyên con vào ngày đầu năm mang hàm ý tài lộc dồi dào, của cải không bị hao hụt và mọi việc đều trọn vẹn từ đầu đến cuối.

Trái cây ngọt – Khởi đầu suôn sẻ

Các loại trái cây có vị ngọt như đu đủ, xoài, thanh long thường được ưu tiên trong ngày mùng 1 Tết. Vị ngọt tượng trưng cho những điều tốt đẹp, nhẹ nhàng và dễ chịu.

Việc thưởng thức trái cây ngọt vào ngày đầu năm thể hiện mong muốn cả năm gặp nhiều niềm vui, công việc thuận lợi và cuộc sống ít gặp trắc trở.

Xem thêm: Mùng 1 Tết nên làm gì?

Văn hóa vùng miền về mâm cơm mùng 1 Tết

Mùng 1 Tết không chỉ đánh dấu thời khắc khởi đầu năm mới mà còn là dịp để mỗi gia đình sum họp bên mâm cơm truyền thống. Từ Bắc vào Nam, mâm cơm ngày đầu năm mang những nét đặc trưng riêng, phản ánh phong tục, tín ngưỡng và lối sống của từng vùng miền. Chính sự khác biệt ấy đã tạo nên bức tranh văn hóa Tết đa dạng và giàu bản sắc.

Miền Bắc

Ở miền Bắc, mâm cơm mùng 1 Tết mang tính truyền thống và khuôn phép rõ ràng. Các món gần như không thể thiếu như bánh chưng, gà luộc, canh măng và dưa hành. Người miền Bắc quan niệm ngày đầu năm cần sự chỉn chu, tròn đầy nên món ăn thường được bày biện nguyên vẹn, hạn chế các món bị cắt khúc hoặc mang ý nghĩa thiếu hụt.

Miền Trung

Miền Trung chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nên mâm cơm Tết thường giản dị nhưng đậm đà ý nghĩa. Bánh tét, nem chua, thịt heo ngâm mắm, dưa món là những món phổ biến. Người miền Trung coi trọng sự bền bỉ và tiết kiệm, vì vậy món ăn mùng 1 Tết thường mang hàm ý tích trữ, đủ dùng và ổn định cho cả năm.

Miền Nam

Ở miền Nam, mâm cơm mùng 1 Tết mang không khí cởi mở, sung túc. Thịt kho trứng, canh khổ qua nhồi thịt, bánh tét và các loại trái cây ngọt được ưa chuộng. Người miền Nam quan niệm ăn khổ qua đầu năm là để cái khổ trôi qua, đón một năm mới nhẹ nhàng và may mắn hơn.

Xem thêm: Giao thừa nên ăn cái gì cho may mắn

Mùng 1 Tết không nên ăn gì theo quan niệm dân gian

Bên cạnh việc quan tâm mùng 1 Tết nên ăn gì để may mắn, nhiều gia đình cũng chú ý đến những món ăn được cho là không phù hợp trong ngày đầu năm. Các quan niệm dưới đây chủ yếu xuất phát từ tín ngưỡng dân gian và yếu tố tâm lý, nhằm tạo cảm giác an tâm cho một khởi đầu thuận lợi.

(1) Thịt vịt

Theo quan niệm truyền thống, hình ảnh con vịt gắn với sự chậm chạp, lạch bạch, dễ liên tưởng đến công việc trì trệ nên thường bị kiêng vào mùng 1.

(2) Cá cắt khúc, không nguyên con

Cá tượng trưng cho sự dư dả và trọn vẹn, vì vậy cá bị cắt rời đầu đuôi được cho là mang ý nghĩa thiếu trước hụt sau.

(3) Tôm

Tôm có đặc tính di chuyển giật lùi, trong dân gian thường gắn với sự thụt lùi, không tiến triển nên một số gia đình tránh ăn vào ngày đầu năm.

(4) Mực

Quan niệm “đen như mực” khiến món mực bị cho là không mang lại vận khí tốt trong ngày khởi đầu năm mới.

(5) Cháo trắng

Cháo gắn với hình ảnh đơn sơ, thiếu thốn, không phù hợp với mong muốn sung túc, đủ đầy trong dịp Tết.

Tuy nhiên, các kiêng kỵ trên không mang tính bắt buộc và không có cơ sở khoa học tuyệt đối. Trong trường hợp bất đắc dĩ phải ăn các món này do điều kiện sinh hoạt, vùng miền hoặc hoàn cảnh gia đình, người đọc không nên lo lắng hay áp lực. Điều quan trọng nhất trong ngày mùng 1 Tết vẫn là sự sum vầy, tinh thần thoải mái và thái độ tích cực, bởi đây mới là yếu tố quyết định một khởi đầu năm mới ý nghĩa và may mắn.

Xem thêm: Những điều kiêng kỵ mùng 1 Tết

Một số câu hỏi thường gặp

Câu 1: Mùng 1 Tết có nên lì xì không?

Lì xì là phong tục truyền thống mang ý nghĩa chúc phúc và cầu may. Việc lì xì vào mùng 1 Tết là điều nên làm, tuy nhiên giá trị tinh thần vẫn quan trọng hơn giá trị vật chất. Tránh đặt nặng số tiền để giữ trọn ý nghĩa tốt đẹp của phong tục này.

Câu 2: Mùng 1 Tết có nên ăn đồ chay không?

Ăn chay vào mùng 1 Tết là lựa chọn phù hợp với những gia đình theo tín ngưỡng hoặc mong muốn hướng đến sự thanh tịnh, nhẹ nhàng. Tuy nhiên, điều này không bắt buộc, mỗi gia đình có thể linh hoạt tùy theo nếp sinh hoạt và quan niệm riêng.

Câu 3: Mùng 1 Tết có nên kiêng món xui không?

Nhiều người chọn kiêng một số món ăn được cho là mang ý nghĩa không trọn vẹn trong ngày đầu năm. Tuy nhiên, việc kiêng kỵ nên được nhìn nhận ở góc độ văn hóa và tâm lý, tránh quá lo lắng hoặc mê tín cực đoan, để ngày Tết giữ được sự thoải mái và vui vẻ.

Tìm hiểu về mùng 1 Tết nên ăn gì để may mắn không chỉ giúp chuẩn bị mâm cơm đầu năm chu đáo hơn mà còn góp phần gìn giữ những nét đẹp văn hóa gia đình truyền thống của người Việt. Mỗi món ăn đều mang theo một thông điệp tích cực, gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, thuận lợi và thành công. Bạn đừng bỏ lỡ các bài viết về phong tục ngày Tết, những điều nên làm và nên tránh trong dịp đầu năm của KiddiHub để có sự chuẩn bị trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

Đăng bởi:

Mình là Thu Hương - Content Marketing chuyên nghiệp có 3 năm kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng trong các lĩnh vực giáo dục, sức khỏe, và nhiều lĩnh vực khác. Mong rằng các bài viết của mình sẽ đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.