Cách làm gà cúng giao thừa đẹp, ngon đón năm mới tài lộc

Gà cúng giao thừa là lễ vật quan trọng, thể hiện sự trang nghiêm và ước nguyện may mắn trong thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chọn, tạo dáng và luộc gà sao cho đẹp mắt, da vàng óng và giữ trọn ý nghĩa phong tục. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách làm gà cúng giao thừa đẹp, ngon, giúp gia chủ đón năm mới tài lộc và hanh thông.

Cách làm gà cúng giao thừa ngon và đẹp đón năm mới

Bước 1: Cách chọn gà cúng giao thừa ngon

Theo kinh nghiệm dân gian lâu đời, việc chọn gà cúng giao thừa cần bảo đảm đúng hình thức và chất lượng để thể hiện sự trang trọng trong nghi lễ. Gà cúng nên là gà trống, gà đạt trống cúng giao thừa đạt yêu cầu thường có các đặc điểm:

Mào đơn thẳng đứng, màu đỏ tươi, các khía mào đều nhau.
Chân và mỏ màu vàng sáng.
Lông mượt, màu đỏ hoặc vàng đỏ.
Thân hình cân đối, đầy đặn.
Trọng lượng phù hợp từ 1,3 kg đến 1,5 kg.

Trường hợp mua gà sống, bạn có thể kiểm tra chất lượng theo các tiêu chí sau:

Bấm nhẹ phía dưới ức thấy xương còn mềm.
Vạch lông quan sát da thấy da căng, màu vàng tự nhiên.
Da không bị thâm tái, không có đốm đen hay dấu hiệu bất thường.

Lưu ý:
Nếu bạn mua gà sống về nhà tự làm nên thả gà đi lại tự do khoảng 2 đến 3 giờ trước khi làm thịt, để máu tụ ở chân được lưu thông do quá trình buộc trước đó, giúp thịt gà săn chắc và đẹp hơn khi chế biến.
Trường hợp mua gà làm sẵn, bạn nên ưu tiên chọn gà cúng giao thừa có các đặc điểm sau:

Da màu vàng nhạt tự nhiên, mỏng và đều toàn thân.
Thịt săn chắc.
Phao câu nhỏ.
Ít mỡ ở phần cổ và đùi.

Bước 2: Cách tạo dáng gà cúng giao thừa

Theo tập quán truyền thống, khi làm gà cúng cần thực hiện đúng kỹ thuật để giữ được hình thức trang nghiêm và đẹp mắt.

Gà cúng nên được mổ moi để giữ nguyên vẹn hình dáng bên ngoài. Trong quá trình mổ, cần cắt rời phần chân gà từ khuỷu nhằm hạn chế tình trạng co da hoặc nứt da khi luộc, giúp da gà căng và đẹp hơn.

Sau khi làm gà và rửa sạch, tiến hành tạo dáng trước khi luộc. Khi tạo dáng cần thực hiện cẩn thận, điều chỉnh các bộ phận cân đối để bảo đảm tính thẩm mỹ. Có 2 kiểu tạo dáng gà cúng giao thừa đẹp là dáng gà quỳ và dáng gà cánh tiên

(1) Dáng gà quỳ
Dáng gà quỳ là dáng phổ biến, dễ thực hiện và thường được lựa chọn. Cách làm như sau:

Cố định đầu gà thẳng.
Hai cánh khép sát hai bên sườn.
Hai chân cài gọn vào trong bụng gà.
Điều chỉnh tổng thể dáng gà cân đối trước khi cho vào nồi luộc.

(2) Dáng gà cánh tiên
Dáng gà cánh tiên cũng được nhiều gia đình lựa chọn nhờ hình thức đẹp và trang trọng. Trình tự thực hiện gồm:

Đặt hai chân gà vào phần bụng đã được mổ moi
Đặt gà nằm thẳng, sau đó dựng cổ gà lên
Kẹp hai cánh để cố định vị trí.
Dùng sợi lạt buộc hai vòng qua hai khoeo đầu cánh sao cho hai khuỷu cánh chạm vào nhau.
Kéo đầu gà lên và cho mỏ gà ngậm vào sợi lạt buộc trên cánh.

Sau khi hoàn thiện, gà có dáng ngẩng đầu cao, hai cánh xòe đều sang hai bên như hình cánh tiên, đáp ứng yêu cầu về hình thức và ý nghĩa trong nghi lễ cúng.

Bước 3: Cách luộc gà cúng giao thừa đẹp

Việc luộc và hoàn thiện gà cúng Giao thừa cần thực hiện đúng trình tự để bảo đảm hình thức đẹp, da căng bóng và giữ được ý nghĩa trang nghiêm của mâm lễ. Quy trình luộc gà cúng giao thừa được thực hiện như sau:

(1) Chuẩn bị nồi và đặt gà vào nồi

Sử dụng nồi có kích thước lớn, sâu lòng, đủ để đặt gà lọt hoàn toàn mà không chạm vào thành nồi nhằm tránh trầy xước và rách da. Để hạn chế tình trạng nứt da ở phần bụng do tiếp xúc trực tiếp với đáy nồi, nên đặt gà vào một bát tô lớn, sau đó mới đặt cả bát và gà vào trong nồi.

(2) Cách luộc gà ngon và đẹp

Đổ nước lạnh ngập gà, cho thêm gừng và hành tím đập dập cùng một lượng muối vừa phải rồi bật bếp. Để da gà căng bóng, không bám bẩn tiết, lòng và tiết gà nên được luộc riêng ở nồi khác, không luộc chung với gà lễ.

Trong quá trình luộc, duy trì lửa vừa. Khi nước sôi lăn tăn, không để sôi mạnh, tiến hành hớt sạch váng bọt. Tiếp tục giữ mức sôi nhẹ khoảng 7 đến 8 phút thì tắt bếp.

(3) Ngâm gà sau khi luộc

Sau khi tắt bếp, ngâm gà trong nồi thêm khoảng 20 phút để gà chín đều từ trong ra ngoài, đồng thời giúp da gà không bị nứt hoặc co rút.

(4) Làm giòn và tạo màu da gà

Hết thời gian ngâm, vớt gà ra và nhúng ngay vào nồi nước nguội có thả đá lạnh để da gà săn và giòn hơn. Sau vài phút, vớt gà ra để ráo. Có thể hòa mỡ gà với một ít nước ép nghệ, sau đó phết một lớp mỏng lên toàn bộ bề mặt gà để da gà bóng mượt và có màu vàng đẹp tự nhiên.

(5) Hoàn thiện và bày gà lễ

Cuối cùng, bày gà lên đĩa, phần tiết và bộ lòng đã luộc chín được đặt lại gọn gàng vào trong bụng gà, cài một bông hoa hồng đỏ lên mỏ gà và có thể đặt gà lên một dĩa xôi gấc.

Bên cạnh đó, bánh chưng, trầu cau, rượu trắng, trà, hoa tươi, tiền vàng mã, một đĩa nhỏ đựng muối và gạo cùng với đèn nến là các vật phẩm không thể thiếu cho nghi lễ thêm phần trang nghiêm.

Như vậy, một dĩa xôi gà cúng giao thừa vừa đẹp vừa ngon đã hoàn thiện, sẵn sàng để gia chủ tiến hành nghi thức cúng theo phong tục truyền thống.

Xem thêm: Gà cúng giao thừa quay đầu ra hay vào

Cách đặt gà cúng giao thừa đúng cách

Theo quan niệm dân gian, cách đặt gà cúng Giao thừa cần phù hợp với không gian hành lễ để bảo đảm ý nghĩa tâm linh và tính trang nghiêm.

(1) Cách đặt gà khi cúng Giao thừa ngoài trời

Đối với lễ cúng Giao thừa ngoài trời, gà cúng thường được đặt quay đầu hướng ra đường. Cách đặt này mang ý nghĩa đón quan Tân niên Hành khiển của năm mới và tiễn quan Hành khiển của năm cũ theo tín ngưỡng truyền thống.

(2) Cách đặt gà khi cúng Giao thừa trong nhà

Khi cúng trong nhà, gà được đặt trên bàn thờ với tư thế trang trọng, miệng ngậm hoa hồng đỏ, chân quỳ, cánh gấp hoặc duỗi tự nhiên. Thông thường, gà sẽ được quay đầu vào phía trong, hướng về bát hương, thể hiện sự cung kính đối với tổ tiên và thần linh.

(3) Hướng đặt chuẩn khi bày gà cúng

Tư thế đúng của gà cúng được gọi là tư thế “chầu phục”. Theo quan niệm truyền thống, không nên đặt gà quay đầu hoàn toàn ra ngoài vì bị xem là không thuận. Nếu đặt gà quay ra ngoài, phần phao câu lại hướng vào án thờ là không đúng phép. Ngược lại, đặt gà quay thẳng vào trong thì phần phao câu chĩa ra ngoài cũng làm mất tính thẩm mỹ.

Do đó, cách bày phù hợp nhất là đặt gà theo hướng chéo, tạo góc khoảng 30 đến 45 độ, sao cho đầu gà hướng về bàn thờ. Cách sắp xếp này vừa bảo đảm ý nghĩa tâm linh, vừa giữ được sự cân đối và đẹp mắt cho mâm cúng Giao thừa.

Ý nghĩa của gà cúng đêm giao thừa

Theo quan niệm truyền thống của người Việt, gà trống được xem là loài vật hội tụ đầy đủ năm phẩm chất tốt đẹp mà người đàn ông cần noi theo. Việc dâng gà trống trong các nghi lễ, đặc biệt là lễ cúng giao thừa, thể hiện mong ước con cháu đời sau giữ gìn và phát huy những đức tính này. Các đức tính thường được liên tưởng cụ thể như sau:

(1) Văn

Hình dáng mào gà trống, đặc biệt là mào chính và phần mào phía dưới, được liên tưởng đến mũ cánh chuồn của người đỗ đạt khoa bảng, tượng trưng cho học vấn và sự hiểu biết.

(2) Võ

Cựa gà là công cụ tự vệ sắc bén, được xem như biểu trưng cho sức mạnh và khả năng bảo vệ, đại diện cho tinh thần võ dũng.

(3) Dũng

Gà trống luôn sẵn sàng đối đầu để bảo vệ bầy đàn, không lùi bước trước nguy hiểm, kể cả khi phải hy sinh, qua đó thể hiện sự gan dạ và dũng khí.

(4) Nhân

Khi kiếm được thức ăn, gà trống thường gọi các con khác cùng đến ăn trước rồi mới ăn sau, hành vi này được xem là biểu hiện của lòng nhân ái và tinh thần sẻ chia.

(5) Tín

Gà trống có tập tính gáy đúng giờ, đều đặn theo thời khắc trong ngày, bất kể thời tiết hay mùa vụ, tượng trưng cho sự đúng hẹn và giữ chữ tín.

Chính vì mang ý nghĩa hội tụ năm đức tính Văn, Võ, Dũng, Nhân, Tín mà từ xa xưa, ông cha ta đã chọn gà trống làm lễ vật dâng cúng, thay vì sử dụng gà mái trong các nghi lễ truyền thống.

Cách xem chân gà cúng giao thừa đoán tài lộc

Theo quan niệm dân gian, việc xem chân gà sau lễ cúng đầu năm thường được thực hiện với ý nghĩa cầu may và dự đoán tài lộc trong năm mới. Khi quan sát chân gà, người ta chú trọng đến hình dáng và màu sắc của các ngón. Những cách xem trên mang tính tín ngưỡng dân gian, được lưu truyền qua nhiều đời và thường được tham khảo với ý nghĩa cầu an, cầu may cho gia đình trong dịp đầu năm. Một số cách xem chân gà thường gặp được diễn giải như sau:

(1) Kê ba cách

Đây là kiểu chân gà có ba ngón gồm ngón giữa, ngón cái và ngón trong cùng gối vào nhau, tạo hình như ba người cùng cúi về một hướng. Khi cả ba ngón có màu sắc tươi, rõ ràng, được xem là dấu hiệu gia đạo trong năm yên ấm, hòa thuận và nhiều niềm vui.

(2) Tứ hỷ cách

Ở kiểu này, ba ngón chân gà hướng thẳng lên trên, không dính vào nhau và cũng không tựa sát nhau. Nếu các ngón có màu sắc hồng hào, tươi tắn thì được cho là báo hiệu vận khí hanh thông, gia đình gặp nhiều điều cát lành trong năm mới.

(3) Phù lai cách

Phù lai cách được nhận biết khi cung ly, nằm ở giữa đầu ngón cái, và cung chấn có xu hướng tựa sát vào nhau. Trong khi đó, cung cấn và cung khảm không dính liền mà có khoảng trống rõ ràng, màu sắc sáng. Dấu hiệu này thường được hiểu là sự gắn bó, đoàn kết tốt giữa các thành viên trong gia đình và họ tộc.

(4) Vãn nội cách

Vãn nội cách là trường hợp ngón út của chân gà hướng về bên phải và kéo ngón phía trong nghiêng dần về cung cấn. Theo quan niệm, đây có thể là dấu hiệu không thuận lợi cho gia chủ trong năm. Tuy nhiên, nếu ngón út lại hướng ra phía ngoài thì được xem là chuyển sang điềm lành.

(5) Tươi cái cách

Đây là kiểu chân gà khá dễ nhận biết, với đầu ngón cái thẳng, không co rút và có màu sắc tươi sáng. Dấu hiệu này thường được xem là biểu trưng cho may mắn, thuận lợi và đại cát trong năm mới.

Hy vọng với những hướng dẫn trên, bạn sẽ thực hiện được gà cúng giao thừa đẹp mắt, đúng phong tục và trọn vẹn ý nghĩa trong ngày đầu năm. Một mâm lễ được chuẩn bị chỉn chu không chỉ thể hiện lòng thành mà còn gửi gắm mong ước về một năm mới tài lộc, bình an. Đừng quên theo dõi Kiddihub để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích và kinh nghiệm hay cho dịp Tết và chăm sóc gia đình.

Đăng bởi:

Mình là Thu Hương - Content Marketing chuyên nghiệp có 3 năm kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng trong các lĩnh vực giáo dục, sức khỏe, và nhiều lĩnh vực khác. Mong rằng các bài viết của mình sẽ đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.