Mẫu sớ cúng lễ Tất niên đầy đủ, chi tiết nhất năm 2026

Sớ cúng tất niên là phần nghi lễ quan trọng trong dịp cuối năm, thể hiện lòng thành kính của gia chủ khi kính cáo với tổ tiên và chư vị thần linh về việc khép lại năm cũ, cầu mong năm mới bình an, hanh thông. Việc hiểu đúng ý nghĩa, bố cục và cách trình bày lá sớ sẽ giúp nghi lễ thêm trang nghiêm, trọn vẹn. Hãy cùng KiddiHub tìm hiểu ý nghĩa sớ cúng tất niên, bố cục chuẩn và cách ghi sớ đúng nghi lễ truyền thống.

Cúng tất niên bắt đầu từ ngày nào?

Theo phong tục truyền thống, lễ cúng tất niên thường được thực hiện vào những ngày cuối cùng của tháng Chạp âm lịch, phổ biến nhất là ngày 29 hoặc 30 Tết, tùy từng năm có đủ ngày hay không. Đây là nghi lễ mang ý nghĩa khép lại một năm cũ, dâng lễ tạ ơn tổ tiên và các đấng bề trên đã che chở cho gia đình suốt một năm qua, chuẩn bị tâm thế đón năm mới hanh thông.

Đối với năm 2026, thời điểm cúng tất niên vẫn được áp dụng theo nguyên tắc này, không có sự thay đổi lớn về phong tục. Trong những năm mang can chi Bính Ngọ, nhiều gia đình càng chú trọng hơn đến sự chỉn chu, trang nghiêm của buổi lễ, coi đây là dịp sum họp và gắn kết các thế hệ trong gia đình.

Bên cạnh đó, cuộc sống hiện đại khiến việc chọn ngày cúng tất niên trở nên linh hoạt hơn. Không ít gia đình chủ động làm lễ sớm từ khoảng ngày 25 đến 28 tháng Chạp để thuận tiện cho công việc và di chuyển. Dù cúng sớm hay đúng ngày, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và không khí ấm cúng, đủ đầy ý nghĩa tiễn năm cũ, đón năm mới.

Ý nghĩa của cúng Tất niên

Tất niên, còn được gọi là lễ hoặc tiệc Tất niên, là một nét sinh hoạt văn hóa lâu đời gắn liền với đời sống tinh thần của người Việt. Nghi lễ này mang ý nghĩa khép lại năm cũ, nhìn lại chặng đường đã qua và chuẩn bị tâm thế trang trọng, an yên để đón chào năm mới.

Theo phong tục truyền thống, lễ cúng tất niên thường được tổ chức vào chiều ngày 30 tháng Chạp; với những năm không đủ ngày thì sẽ tiến hành vào ngày 29 Tết. Trong dịp này, gia chủ sắm sửa hương hoa, lễ vật để kính cáo với gia tiên, tiền tổ và các đấng thần linh về những việc đã làm được trong năm cũ, đồng thời gửi gắm mong ước cho năm mới bình an, thuận lợi. Dù bước sang năm 2026 hay rơi vào những năm mang can chi Bính Ngọ, ý nghĩa cốt lõi của lễ tất niên vẫn không thay đổi, đó là sự tri ân và cầu chúc tốt lành.

Không chỉ mang giá trị tâm linh, tất niên còn là dịp gắn kết tình thân. Vào những ngày cuối năm âm lịch, các thành viên trong gia đình, họ hàng, làng xóm thường quây quần bên nhau, cùng dự bữa cơm ấm cúng, chia sẻ câu chuyện một năm đã qua và háo hức chờ đón thời khắc giao thừa, mở ra một năm mới với nhiều hy vọng tốt đẹp.

Sớ cúng tất niên là gì?

Sớ vốn là một dạng văn bản mang tính nghi lễ, được người trần soạn thảo để kính trình tâm nguyện, mong cầu của mình lên các bậc bề trên với ước mong được chứng giám và chấp thuận. Do có nguồn gốc từ văn thư cổ, sớ không được viết tùy tiện mà tuân theo những quy chuẩn nhất định về hình thức, ngôn từ và trật tự trình bày.

Trước đây, sớ được sử dụng trong nhiều hoạt động mang tính hành chính, tín ngưỡng, nhưng theo thời gian, ngày nay sớ chủ yếu còn xuất hiện trong các nghi lễ cúng bái. Mỗi nghi thức đều gắn với một loại sớ riêng, khi hành lễ sẽ có phần tuyên đọc tương ứng. Riêng trong lĩnh vực thờ cúng đã tồn tại hàng trăm mẫu sớ khác nhau, trong đó sớ cúng tất niên là một loại quen thuộc, được dùng vào dịp cuối năm nhằm trình báo việc kết thúc năm cũ và bày tỏ lòng thành kính của gia chủ.

Bố cục lá sớ cúng tất niên và cách viết sớ cúng tất niên

Xét về mặt trình bày, sớ cúng tất niên được xây dựng theo một khuôn mẫu rõ ràng, các phần sắp xếp logic và đồng bộ, khá giống với sớ chúc phúc dùng trong ngày mùng 1 Tết. Dù thực hiện nghi lễ vào năm 2026 hay trong những năm thuộc can chi Bính Ngọ, cách viết sớ cúng tất niên vẫn tuân theo bố cục truyền thống, chỉ cần linh hoạt điều chỉnh phần niên vận sao cho phù hợp với thời điểm dâng lễ.

Thông thường, một lá sớ cúng tất niên đầy đủ gồm các phần sau:

Phần mở đầu (phi lộ):

Ngay sau hai chữ “phục dĩ”, lá sớ thường có đoạn phi lộ. Đây là một câu văn biền ngẫu, viết theo lối phú, mang ý nghĩa dẫn nhập và khái quát nội dung chính của sớ.

Phần ghi địa chỉ:

Tiếp nối phi lộ là phần ghi nơi cư trú của người dâng sớ. Phần này thường mở đầu bằng hai chữ “viên hữu”, sau đó ghi rõ quốc gia, tỉnh, huyện, xã, thôn. Cuối dòng địa chỉ kết bằng “y vu” hoặc “nghệ vu”. Sang cột kế tiếp sẽ ghi nơi tiến sớ, ví dụ như linh từ, đền, phủ hay gia đường.

Phần nêu lý do dâng sớ:

Đoạn này bắt đầu bằng hai chữ “thượng phụng”, đặt dưới tên nơi thờ tự. Nội dung trình bày lý do làm lễ tất niên, dâng hương tiến lễ. Trong sớ, các chữ chỉ Phật, Thánh, Thần hoặc hồng danh của các ngài đều phải được viết tôn cao hơn một chữ để thể hiện sự kính trọng.

Phần ghi họ tên người dâng sớ:

Phần này thường mở đầu bằng câu “kim thần tín chủ” hoặc “đệ tử”, tiếp theo là họ tên người đứng lễ. Nếu thay mặt cả gia đình thì dùng thêm chữ “đẳng”, chẳng hạn “hiệp đồng toàn gia quyến đẳng”. Cuối đoạn có các cụm từ như “tức nhật mạo can” hoặc “ngưỡng can”, người viết sẽ tự điền cho phù hợp với văn phong và hoàn cảnh.

Phần tán thán:

Đây là đoạn văn diễn giải rõ hơn tâm ý và nguyên do dâng sớ, thường được viết trang trọng, mạch lạc. Kết đoạn là câu: “do thị kim nguyệt cát nhật, sở hữu sớ văn kiền thân thượng tấu”.

Phần thỉnh Phật, Thánh, Thần:
Mở đầu bằng hai chữ “cung duy”, sau đó lần lượt xưng thỉnh hồng danh các bậc bề trên. Dưới mỗi danh xưng có thể dùng “tòa hạ”, “vị tiền” hoặc “cung khuyết hạ” tùy theo đối tượng được thỉnh.

Phần thỉnh cầu:

Phần này bắt đầu bằng hai chữ “phục nguyện”, là đoạn quan trọng thể hiện ước nguyện của gia chủ cho năm mới: cầu bình an, gia đạo thuận hòa, công việc hanh thông. Kết thúc bằng câu “đãn thần hạ tình vô nhậm, kích thiết bình doanh chi chí, cẩn sớ”.

Phần kết:

Cuối cùng là mục ghi niên vận, mở đầu bằng hai chữ “thiên vận”, tiếp theo là năm, tháng, ngày (có thể ghi cả giờ). Lá sớ khép lại bằng cụm từ “… thần khấu thủ thượng sớ”.

Nắm rõ bố cục trên sẽ giúp việc soạn thảo và thực hành cách viết sớ cúng tất niên được chuẩn mực, trang nghiêm và phù hợp với ý nghĩa của nghi lễ cuối năm.

Xem thêm: Văn khấn Tất Niên

Mẫu sớ cúng lễ Tất niên đầy đủ, chi tiết

Dưới đây là mẫu sớ cúng lễ Tất niên đầy đủ, chi tiết, được biên soạn dựa trên cách ghi sớ tất niên chuẩn mực, giúp gia chủ dễ dàng thực hành nghi lễ cuối năm đúng phép, trang nghiêm và thể hiện trọn vẹn lòng thành kính.

Phục dĩ

Thánh đức quang minh, vận xuân chuyển tiết, ngọc luật hồi sinh, trời đất giao hòa, năm cũ dần khép lại, phúc duyên vun bồi, lễ nghĩa lấy sự an hòa làm trọng.

Viên hữu: …………………………………
Việt Nam quốc: …………………………………

Thượng phụng

Phật tiền hiến lễ,
… thiên tiến cúng,
Thành tâm tạ ân tất niên, nghênh cát nạp phúc, cầu mong muôn sự hanh thông, gia đạo bình an.

Nhương chủ: …………………………………

Cúi xin các đấng tôn linh giáng soi, thấu rõ phàm tâm, xét cho lòng thành trong một năm tu niệm, tháng ngày trôi qua như nước chảy, nhờ hồng ân che chở mà trước sau vẫn giữ trọn đạo hiếu, đạo nghĩa.

Nay nhân ngày lành tháng tốt, cuối tiết đông sang xuân mới, kính sửa lễ nghi, dâng sớ trình bày, thuận theo thời vận, hợp lẽ âm dương, kính cáo việc hoàn mãn năm cũ.

Tuế vận tuần hoàn, tiết khí đủ đầy, sáu mươi hoa giáp tiếp nối, âm dương giao hội, vạn vật sinh sôi, thời vận mới mở ra, mong điều lành tiếp đến.

Thần cúi đầu kính cẩn, nhân ngày cát nhật, sắm sửa sớ văn, mạo muội dâng trình.

Cung duy

Mười phương thường trụ thập phương Tam Bảo,
Nam mô Sa Bà giáo chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật,
Nam mô thập phương chư Phật, chư Đại Bồ Tát, Hiền Thánh Tăng,
Tam giới thiên chủ, Tứ phủ vạn linh, chư vị tôn thần đồng lâm chứng giám.

Cung vọng

Ân đức soi chiếu, pháp luân thường chuyển, năm cũ lặng yên khép lại, năm mới mở ra cát khánh. Cúi xin ban cho gia quyến bình an, phúc lộc bền lâu, tai ương tiêu tán, điều dữ hóa lành, mọi sự hanh thông.

Đãn thần hạ tình khôn xiết, một dạ chí thành, cúi xin được chứng giám, cẩn sớ.

Thiên vận: … niên … nguyệt … nhật
Thần khấu thủ, bách bái thượng sớ.

Mẫu văn khấn Tất niên ngày 30 Tết Bính Ngọ 2026

Dưới đây là mẫu văn khấn Tất niên ngày 30 Tết Bính Ngọ 2026, được biên soạn trang trọng, đúng phong tục truyền thống, giúp gia chủ bày tỏ lòng tri ân tổ tiên, thần linh và cầu mong một năm mới bình an, thuận hòa.

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!

– Con xin cúi lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
– Con xin cúi lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần cai quản đất trời.
– Con xin cúi lạy ngài Kim Niên Đương Cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.
– Con xin cúi lạy các ngài Bản cảnh Thành Hoàng, chư vị Đại Vương.
– Con xin cúi lạy ngài Bản xứ Thần linh, Thổ địa Tôn thần.
– Con xin cúi lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân cùng toàn thể chư vị thần linh đang trông coi trong khu vực này.
– Con xin cúi lạy chư vị Gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, tiên linh nội ngoại họ ……

Hôm nay là ngày ba mươi tháng Chạp năm ……,
Tín chủ chúng con là: ………………………
Ngụ tại: ………………………………………

Trước án linh thiêng, chúng con kính cẩn bạch rằng:
Tiết đông sắp mãn, năm cũ dần qua, xuân mới đang gần kề, niên vận sắp mở sang năm mới. Dẫu bước sang năm 2026 hay rơi vào những năm mang can chi Bính Ngọ, lòng thành kính tổ tiên và chư vị bề trên của con cháu vẫn trước sau như một.

Nhân ngày cuối năm, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh tươm tất, làm lễ tất niên, kính dâng lên chư vị Thiên Địa Tôn thần, phụng thờ Gia tiên tiền tổ, tưởng niệm các hương linh.

Theo lệ cuối năm tiễn cũ nghênh mới, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị Gia tiên, cùng các hương linh bản xứ tiền hậu giáng lâm trước án, chứng giám cho tấm lòng thành, thụ hưởng lễ vật, gia hộ cho toàn gia chúng con trên dưới thuận hòa, già trẻ an khang, mọi việc hanh thông, phúc lộc đủ đầy, vạn sự cát tường.

Chúng con một dạ thành tâm cúi bái, kính mong chư vị Tôn thần và Gia tiên nội ngoại thương xót, chứng minh và độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!

Lưu ý khi viết sớ cúng Tất niên

Khi soạn sớ cúng tất niên, ngoài việc tuân theo bố cục truyền thống, gia chủ cũng cần chú ý một số điểm quan trọng để lá sớ thể hiện trọn vẹn sự trang nghiêm và thành kính trong nghi lễ cuối năm.

Trước hết, nội dung sớ cần được viết rõ ràng, mạch lạc, tránh tẩy xóa hay viết cẩu thả. Các danh xưng chỉ Phật, Thánh, Thần và Gia tiên phải được ghi đúng, đủ và viết tôn cao theo đúng phép, thể hiện sự kính ngưỡng đối với bề trên.

Thứ hai, thông tin cá nhân như họ tên người dâng sớ, địa chỉ cư trú, ngày tháng dâng lễ cần chính xác. Phần niên vận phải được ghi phù hợp với năm làm lễ, nhất là khi chuyển sang năm 2026 hoặc các năm mang can chi Bính Ngọ, tránh nhầm lẫn năm cũ – năm mới trong nội dung sớ.

Ngoài ra, người viết nên sử dụng ngôn từ trang trọng, tiết chế, không cầu kỳ quá mức nhưng cũng không được sơ sài. Tâm thế khi viết sớ cần tĩnh tâm, nghiêm túc, bởi sớ không chỉ là hình thức văn bản mà còn là sự gửi gắm tâm nguyện của gia chủ trong dịp tất niên.

Cuối cùng, sau khi hoàn tất, sớ nên được đặt ngay ngắn trên bàn lễ, đọc hoặc trình sớ với thái độ cung kính. Dù thực hành theo đúng cách ghi sớ tất niên hay linh hoạt theo điều kiện gia đình, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, bởi đó chính là giá trị cốt lõi của nghi lễ tất niên cuối năm.

Qua bài viết trên, có thể nhận thấy sớ cúng tất niên không đơn thuần là một hình thức nghi lễ mang tính thủ tục, mà còn chứa đựng giá trị tinh thần sâu sắc, gắn liền với tín ngưỡng và đạo hiếu của người Việt. Khi được chuẩn bị và thực hiện đúng cách, sớ cúng tất niên sẽ giúp gia chủ gửi gắm trọn vẹn lòng thành, cầu chúc một năm mới bình an, hanh thông và đủ đầy phúc lộc.

Đăng bởi:

Mình là Thu Hương - Content Marketing chuyên nghiệp có 3 năm kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng trong các lĩnh vực giáo dục, sức khỏe, và nhiều lĩnh vực khác. Mong rằng các bài viết của mình sẽ đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.