Giới thiệu chung
Năm 1901, Chính quyền Pháp mở trường Mỹ nghề đồ mộc ở Thủ Dầu Một. Năm 1903, trường Mỹ nghệ Biên Hòa được thành lập. Trường học này chuyên dạy kỹ thuật gốm và đục tượng nhỏ bằng đồng theo kiểu Trung Quốc mà người Pháp yêu thích. Đến tháng 10/1954, một số họa sĩ tiến bộ đã tổ chức hội nghị giáo khoa mỹ thuật – mỹ nghệ tại Gia Định và đề nghị thành lập trường Cao đẳng Mỹ thuật tại Sài Gòn.
Sau nhiều năm hoạt động và đạt được nhiều thành tích, ngày 29 tháng 9 năm 1981, Hội đồng bộ trưởng đã ra quyết định đổi tên trường thành trường Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Cơ sở vật chất hiện đại
Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM tọa lạc tại số 05 Phan Đăng Lưu, phường 1, quận Bình Thạnh, TP.HCM — một vị trí thuận tiện giao thông, gần trung tâm thành phố và dễ tiếp cận với các không gian sáng tạo, triển lãm nghệ thuật. Cơ sở vật chất của trường mang dấu ấn vừa cổ điển vừa đổi mới, phù hợp với đào tạo mỹ thuật, nơi cần không gian thực hành, workshop, studio và phòng trưng bày nghệ thuật.
- Kiến trúc trường được đầu tư để phục vụ đào tạo chuyên ngành mỹ thuật: giảng đường, phòng lab – thực hành với chất liệu đa dạng (sơn dầu, sơn mài, lụa, điêu khắc, đồ họa in ấn, truyện tranh/animation)
- Các phòng thực hành chuyên biệt cho ngành Hội họa, Đồ hoạ, Điêu khắc, Thiết kế đồ hoạ, Thiết kế thời trang và các ngành mỹ thuật ứng dụng đã cho thấy sự chú trọng vào việc sinh viên phải tiếp xúc với vật liệu thật, máy móc, thiết bị – kết hợp cả truyền thống và kỹ thuật số.
- Thư viện và kho học liệu của trường cũng được phát triển theo hướng phục vụ sinh viên mỹ thuật: giáo trình chuyên ngành, tạp chí nghệ thuật, tài liệu tham khảo quốc tế, cùng với không gian đọc, làm việc nhóm, tra cứu giúp người học mở rộng tư duy sáng tác.
- Trường còn có khu vực triển lãm – gallery ngay trong khuôn viên để trưng bày tác phẩm sinh viên và giảng viên, giúp sinh viên tiếp xúc sớm với môi trường triển lãm, thị trường nghệ thuật.
Không gian sinh hoạt sinh viên và các hoạt động ngoại khóa cũng được chú trọng: sân vườn, khu tổ chức sự kiện, phòng studio cho hoạt động sáng tạo, CLB - nhóm nghệ thuật được trang bị, tạo điều kiện để sinh viên vừa học chuyên môn vừa thực hành không khí nghệ thuật thật sự.
Chương trình học đa dạng
Trường có ba khoa và đào tạo nhiều ngành thuộc nhóm Mỹ thuật và Mỹ thuật ứng dụng. Theo thông tin công khai, HCMUFA có 3 khoa và 7 ngành đào tạo ở trình độ đại học. Khoa Mỹ thuật Tạo hình gồm các ngành như Hội họa, Đồ hoạ (tranh in, truyện tranh/animation, comic), Điêu khắc. Bên cạnh đó, có khoa Mỹ thuật Ứng dụng và khoa Lý luận - Sư phạm Mỹ thuật.
Chương trình học được trường thiết kế theo khung chuẩn trình độ đại học:
- Ngành Hội họa (sơn dầu) có thời gian đào tạo 5 năm, chương trình gồm giáo dục đại cương, giáo dục chuyên ngành, thực hành chuyên sâu.
- Các ngành mỹ thuật ứng dụng như Thiết kế đồ họa, Thiết kế thời trang, Mỹ thuật đô thị, mỹ thuật số… cũng nằm trong nhóm ngành đào tạo.
- Sinh viên được trang bị từ kiến thức nền tảng về mỹ thuật, thẩm mỹ, lịch sử nghệ thuật, rồi kỹ năng chuyên ngành với vật liệu/thực hành và cuối cùng là đồ án tốt nghiệp hay dự án sáng tác lớn.
Học phần thực hành chiếm tỷ lệ lớn, đòi hỏi sinh viên không chỉ học lý thuyết mà dành nhiều thời gian làm đồ họa, tranh, điêu khắc, thiết kế, truyện tranh/animation - phần mềm và thủ công. Ví dụ, chương trình Đồ hoạ Tranh truyện (Animation/Comic) được cập nhật phù hợp xu hướng nghệ thuật số, với kỹ năng 2D/3D, story board, phần mềm chuyên ngành. Như vậy chương trình học tại HCMUFA đáp ứng cả truyền thống mỹ thuật và xu hướng thời đại mới.
Thêm vào đó, tuyển sinh vào trường có đặc thù: ngoài điều kiện văn hóa, thí sinh còn phải thi năng khiếu về hình hoạ, bố cục, và các bài vẽ chuyên ngành - phù hợp với đặc thù đào tạo mỹ thuật. Tổ hợp môn năng khiếu, lịch sử nghệ thuật và ngữ văn được sử dụng trong xét tuyển.
Đội ngũ giảng viên chuyên môn cao
Đội ngũ giảng viên tại HCMUFA rất đáng chú ý. Trường công bố có 65 giảng viên cơ hữu với nhiều học vị cao như Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ – Khoa học; cùng với 49 giảng viên thỉnh giảng từ các trường – viện – nghệ sĩ trong và ngoài nước. Điều đó cho thấy trường đầu tư mạnh về nhân lực chất lượng cao để đảm bảo đào tạo chuyên ngành mỹ thuật ở mức sâu.
Giảng viên trong các khoa vừa có nền tảng học thuật, vừa có kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực sáng tạo: hội họa, đồ hoạ, điêu khắc, mỹ thuật ứng dụng, truyền thông nghệ thuật. Họ không chỉ truyền kiến thức mà cùng sinh viên thực hiện các dự án sáng tác, triển lãm, workshop, giao lưu quốc tế – từ đó giúp người học tiếp xúc sớm với nghệ thuật nghề nghiệp, thị trường sáng tạo và mạng lưới nghệ sĩ – thiết kế.
Trường cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động hợp tác quốc tế, hội nghị nghệ thuật, triển lãm quốc tế, nơi giảng viên và sinh viên cùng giao lưu với nghệ sĩ quốc tế – điều đó góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và mở rộng tầm nhìn học thuật. Việc giảng viên tham gia trực tiếp vào các hoạt động chuyển giao – triển lãm – nghiên cứu nghệ thuật giúp người học có cơ hội học hỏi từ môi trường sáng tác thực và có cả “mạng kết nối” nghệ thuật.
Cơ hội việc làm & hoạt động ngoại khóa sôi nổi
Sinh viên tốt nghiệp từ HCMUFA có nhiều con đường nghề nghiệp: họa sĩ – nghệ sĩ tạo hình, thiết kế đồ hoạ – truyền thông, chuyên viên mỹ thuật ứng dụng, giảng dạy mỹ thuật, hoạt động nghệ thuật cộng đồng, thiết kế game/animation, mỹ thuật công nghiệp, mỹ thuật đô thị, thi công công trình nghệ thuật, quản lý nghệ thuật văn hóa… Nhờ kết hợp kiến thức thẩm mỹ, kỹ năng thực hành và kết nối ngành sáng tạo, người học có khả năng tham gia nhanh vào môi trường sáng tạo – thiết kế – truyền thông – quảng cáo. Nhiều tin tức cho biết sinh viên ra trường có việc làm và làm đúng ngành nghề đào tạo; cũng như trường tổ chức lễ khai giảng có sự xuất hiện đại diện doanh nghiệp – nghệ sĩ để chúc mừng và cam kết hợp tác.
Hoạt động ngoại khóa tại HCMUFA rất phong phú và gắn chặt với chuyên ngành. Sinh viên được tham gia triển lãm nghệ thuật trong và ngoài trường; ví dụ trường tổ chức “Triển lãm Mỹ thuật Quốc tế lần thứ nhất CONVERGENCE” với sự kết hợp của các trường mỹ thuật quốc tế – tạo sân chơi lớn cho sinh viên, giúp họ trưng bày tác phẩm, giao lưu với nghệ sĩ quốc tế và mở rộng tư duy sáng tạo.
Bên cạnh triển lãm, sinh viên tham gia các CLB mỹ thuật, sân khấu – nghệ thuật biểu diễn, nhiếp ảnh – truyền thông – blog mỹ thuật, thiết kế sản phẩm ứng dụng, mỹ thuật đô thị. Các CLB thường tổ chức workshop, talkshow, “studio open day”, đi thực tế sáng tác ngoài trời, hỗ trợ tài liệu – vật liệu – không gian sản xuất tác phẩm, tạo môi trường “làm – trưng bày – phản hồi” tương đương với môi trường làm nghề thực. Hoạt động này giúp sinh viên không chỉ học mỹ thuật mà sống với mỹ thuật: sáng tác liên tục, kết nối nhóm, dự án nhóm, tổ chức triển lãm nhỏ, đo lường phản hồi khán giả, làm việc với ánh sáng – vật liệu – không gian triển lãm.
Kết luận
Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM là một lựa chọn phù hợp cho những ai đam mê ngành mỹ thuật – sáng tạo – thiết kế, mong muốn học trong môi trường kết hợp tư duy nghệ thuật và kỹ năng nghề nghiệp. Từ cơ sở vật chất được thiết kế cho sáng tác – thực hành – triển lãm; chương trình học chuyên sâu, kết hợp truyền thống và kỹ thuật số; đội ngũ giảng viên học thuật – nghệ sĩ thực tiễn; đến cơ hội việc làm tốt và hoạt động ngoại khóa sôi động, đa dạng – tất cả tạo nên hành trình học tập mà bạn không chỉ “học kỹ năng” mà còn “sống và thực hành” nghệ thuật.
