Với phụ huynh có con chậm nói, tự kỷ, tăng động giảm chú ý hay chậm phát triển, cảm giác thường gặp nhất không phải là “con kém”, mà là không biết bắt đầu từ đâu. Nhiều gia đình đã thử cho con đi học thêm, cho con “tiếp xúc nhiều sẽ nói”, hoặc chờ thêm vài tháng xem sao… rồi mới nhận ra điều quan trọng nhất là can thiệp càng sớm càng tốt và phải theo một lộ trình phù hợp với từng trẻ. Ở Hải Phòng, đặc biệt khu vực quận Hải An, Trung tâm Sao Mai là một trong những địa chỉ được phụ huynh nhắc đến khi cần tư vấn – phát hiện sớm – can thiệp sớm cho trẻ có nhu cầu đặc biệt.
Giới thiệu chung về Trung tâm
Trung tâm Sao Mai Hải Phòng được nhắc đến như một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, phát hiện sớm và can thiệp sớm cho trẻ có nhu cầu đặc biệt. Theo thông tin được công bố từ phía một tổ chức xã hội chuyên ngành, trung tâm có trụ sở tại phường Đằng Lâm, quận Hải An, TP. Hải Phòng, và từng có sự kiện công bố quyết định thành lập (năm 2024).
Sao Mai giới thiệu nhóm trẻ mà trung tâm hỗ trợ khá rộng, thường gặp nhất gồm: chậm nói/nói ngọng, rối loạn phổ tự kỷ, chậm phát triển, tăng động giảm chú ý… Đây đều là các nhóm trẻ cần môi trường can thiệp có cấu trúc rõ, người dạy kiên trì và lộ trình cá nhân hóa. Điểm khiến phụ huynh quan tâm là Sao Mai có thông tin về nhiều cơ sở (được đăng công khai trên Facebook), trong đó cơ sở thuộc địa bàn Hải An được nhắc cụ thể theo các tuyến đường/khu dân cư của phường Đằng Lâm
Không gian học tập và cơ sở vật chất an toàn, thân thiện
Với trẻ đặc biệt, không gian học tác động trực tiếp đến hành vi và khả năng tiếp nhận. Một phòng học nhiều tiếng ồn, nhiều đồ bày lộn xộn hoặc ánh sáng chói quá mức có thể khiến trẻ dễ kích thích, dẫn tới khó hợp tác. Ngược lại, môi trường được thiết kế “đúng” thường có 3 đặc điểm: an toàn – rõ cấu trúc – trực quan, để trẻ hiểu mình đang làm gì và chuyển hoạt động mượt hơn.
Trung Tâm Sao Mai – Văn Cao được liệt kê với những tiện ích mà phụ huynh hay hỏi như camera, sân chơi trong nhà, và một số lựa chọn hỗ trợ giờ giấc (ví dụ trông thứ 7/đón muộn tùy mô hình vận hành).
Ở góc nhìn phụ huynh, điều đáng quan tâm không chỉ là “phòng có đẹp không”, mà là trung tâm có bố trí được các không gian chức năng như: góc 1:1 (giảm xao nhãng), góc vận động (giải phóng năng lượng đúng cách), góc hoạt động nhóm (rèn lượt chờ – tương tác), và hệ thống đồ dùng/giáo cụ để trẻ học bằng thao tác. Các nội dung Sao Mai đăng tải về lớp tiền học đường/tiền hướng nghiệp phần nào gợi ý trung tâm có tổ chức hoạt động theo định hướng kỹ năng sống – kỹ năng học tập.
Đội ngũ giáo viên thấu hiểu, giàu kinh nghiệm
Trong can thiệp sớm, giáo viên không chỉ “dạy”, mà còn đóng vai trò như người thiết kế môi trường và người dẫn dắt hành vi. Với trẻ tự kỷ/chậm nói/ADHD, cùng một bài tập nhưng cách đưa yêu cầu khác nhau sẽ tạo ra kết quả hoàn toàn khác: trẻ có hợp tác không, có hiểu không, có giao tiếp lại không, có bùng nổ không…
Các kênh của Sao Mai thường nhấn mạnh định hướng trung tâm chuyên về can thiệp sớm cho nhiều nhóm trẻ: tự kỷ, khuyết tật trí tuệ, chậm nói… và có các lớp kỹ năng/tiền học đường. Điều này thường kéo theo yêu cầu đội ngũ phải có năng lực: quan sát hành vi, phân tích nguyên nhân, xây mục tiêu theo giai đoạn và phối hợp phụ huynh để luyện ở nhà.
Ngoài ra, thông tin từ phía tổ chức xã hội chuyên ngành cũng mô tả chức năng nhiệm vụ của trung tâm theo hướng: khám/phát hiện sớm, tư vấn, can thiệp sớm, hỗ trợ phục hồi chức năng và tư vấn hướng dẫn kỹ năng chăm sóc – PHCN cho trẻ tại cộng đồng, cũng như liên kết với các bên liên quan để hỗ trợ trẻ hòa nhập.
Phương pháp giảng dạy tiến bộ
Điểm khác nhau lớn nhất giữa “dạy học” và “can thiệp” nằm ở mục tiêu. Với trẻ đặc biệt, mục tiêu đầu tiên thường là giao tiếp chức năng (biết dùng lời/điệu bộ/nhìn–chỉ để bày tỏ nhu cầu), kế đến là tương tác xã hội (biết đáp lại, biết chơi cùng, biết chờ lượt), rồi mới tăng dần nề nếp học tập.
Trung tâm giới thiệu trung tâm can thiệp sớm cho các nhóm trẻ (chậm nói, tự kỷ, chậm phát triển, tăng động…) và có lớp kỹ năng, lớp tiền học đường/tiền hướng nghiệp. Điều này gợi ý trung tâm tổ chức lộ trình theo các trục kỹ năng sau:
- Ngôn ngữ – giao tiếp: phù hợp trẻ chậm nói/nói ngọng/rối loạn ngôn ngữ. Can thiệp thường đi từ tăng hiểu lời → tăng bắt chước âm/từ → tăng vốn từ chức năng → ghép từ/câu đơn giản → giao tiếp qua tình huống thật.
- Hành vi – chú ý – nề nếp: phù hợp trẻ tự kỷ/ADHD. Can thiệp thường tập trung tăng thời gian tập trung, tăng khả năng làm theo yêu cầu, giảm hành vi cản trở khi chuyển hoạt động, học kỹ năng chờ lượt và tự điều chỉnh cảm xúc.
- Kỹ năng sống – tiền học đường: phù hợp trẻ chuẩn bị vào lớp hòa nhập. Mục tiêu thường là ngồi học theo cấu trúc, cầm bút đúng, làm theo hướng dẫn, tự phục vụ cơ bản, giao tiếp với bạn/cô, và sẵn sàng vào môi trường lớp đông.
Riêng về định hướng hòa nhập, thông tin công khai từ phía tổ chức xã hội cho thấy trung tâm có nhiệm vụ kết nối với cơ quan giáo dục địa phương để hỗ trợ trẻ từng bước vào các lớp hòa nhập khi phù hợp. Đây là điểm quan trọng, vì mục tiêu cuối của can thiệp (với nhiều gia đình) là để con đi học hòa nhập được, hoặc ít nhất là hòa nhập tốt trong các hoạt động cộng đồng hằng ngày.
Trung tâm Sao Mai - Hải An là một lựa chọn nên đưa vào danh sách khảo sát thực tế. Trung tâm có thông tin công khai về địa điểm tại Hải An và định hướng hoạt động can thiệp sớm; đồng thời có các lớp kỹ năng/tiền học đường được chia sẻ trên fanpage, phù hợp với mục tiêu rèn nền tảng hòa nhập.




Yêu cầu nhiều thêm những thông tin về trung tâm?