Trung tâm hỗ trợ phát triển Giáo dục hoà nhập Edunow được nhiều phụ huynh biết đến như một hệ thống can thiệp sớm theo hướng chuyên sâu. Edunow triển khai mô hình làm việc dựa trên can thiệp cá nhân và can thiệp nhóm, đồng thời phát triển hệ thống cơ sở để phụ huynh dễ duy trì lịch can thiệp ổn định. Với định hướng giáo dục hòa nhập, Edunow tập trung vào mục tiêu thực tế nhất: giúp trẻ nâng nền tảng giao tiếp – chú ý – hành vi – kỹ năng xã hội để từng bước tham gia lớp học và môi trường sinh hoạt chung một cách “dễ thở” hơn.
Giới thiệu chung về Trung tâm
Edunow được định vị là hệ thống giáo dục đặc biệt và hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập. Nếu nói đơn giản, đây không phải mô hình “lớp học thêm” mà là mô hình hỗ trợ phát triển, nơi trẻ được làm việc theo lộ trình cá nhân hóa. Với trẻ có nhu cầu đặc biệt, việc cá nhân hóa không phải là một “từ ngữ marketing”, mà là điều bắt buộc. Vì mỗi trẻ chậm nói có thể chậm vì lý do khác nhau, mỗi trẻ tăng động có thể tăng động theo mức độ khác nhau, và mỗi trẻ trong phổ tự kỷ lại có “bản đồ” thế mạnh – khó khăn riêng. Can thiệp hiệu quả chỉ xảy ra khi trung tâm xác định đúng điểm nghẽn và đặt mục tiêu theo từng giai đoạn phát triển.
Một ưu điểm của mô hình hệ thống là phụ huynh thường kỳ vọng được sự ổn định về quy trình và cách vận hành: có bước tiếp nhận, có đánh giá ban đầu, có mục tiêu theo giai đoạn, có theo dõi tiến trình và có hướng dẫn phụ huynh luyện tại nhà. Edunow theo hướng này, nên phụ huynh thường dễ “nhìn thấy đường đi” hơn. Khi đã nhìn thấy đường đi, phụ huynh bớt sốt ruột, trẻ bớt áp lực, và tiến bộ thường bền hơn.
Không gian học tập và cơ sở vật chất an toàn, thân thiện
Với trẻ có nhu cầu đặc biệt, không gian học tập tác động trực tiếp đến khả năng hợp tác. Trẻ trong phổ tự kỷ hoặc trẻ tăng động giảm chú ý thường nhạy với kích thích giác quan. Nếu phòng học quá nhiều đồ đạc, quá nhiều màu sắc, quá ồn, hoặc bố cục lộn xộn, trẻ dễ quá tải và phản ứng bằng cách chạy vòng, la hét, chống đối hoặc “đóng băng”. Vì vậy, tiêu chuẩn “phòng đẹp” chưa đủ; điều quan trọng là phòng phải ít nhiễu, có cấu trúc rõ ràng và tạo ra nhiều cơ hội tương tác có chủ đích.
Edunow xây dựng môi trường học theo hướng có đầy đủ không gian cho các mục tiêu can thiệp khác nhau, thường bao gồm khu can thiệp cá nhân, khu can thiệp nhóm và khu vận động/hoạt động hỗ trợ. Cách tổ chức này hợp lý vì trẻ đặc biệt hiếm khi hợp tác bền nếu chỉ ngồi một chỗ. Trẻ cần được chuyển nhịp hợp lý: khi mệt, khi quá tải, khi mất tập trung, giáo viên có thể chuyển từ nhiệm vụ ngồi bàn sang hoạt động thao tác hoặc vận động ngắn để kéo trẻ quay lại mục tiêu.
Đội ngũ giáo viên thấu hiểu, giàu kinh nghiệm
Trong can thiệp sớm, “giáo viên” thường không chỉ là người dạy, mà còn là người quan sát, phân tích hành vi và điều chỉnh liên tục theo phản ứng của trẻ. Một trẻ chậm nói có thể không nói vì thiếu động lực giao tiếp; một trẻ tăng động có thể không ngồi được vì nhiệm vụ quá dài; một trẻ tự kỷ có thể không hợp tác vì không hiểu bối cảnh hoạt động. Vì thế, đội ngũ làm can thiệp tốt cần biết tạo kết nối, đặt yêu cầu vừa sức, củng cố đúng thời điểm và thay đổi chiến lược khi trẻ có dấu hiệu quá tải.
Edunow thể hiện định hướng xây dựng đội ngũ theo chuyên ngành và chú trọng trải nghiệm làm việc với trẻ có nhu cầu đặc biệt. Với phụ huynh, điều quan trọng nhất không phải là nghe giáo viên nói những câu “rất chuyên môn”, mà là cách giáo viên mô tả mục tiêu theo dạng quan sát được. Ví dụ, thay vì nói “con sẽ tiến bộ”, giáo viên can thiệp tốt thường nói “con sẽ tăng lượt giao tiếp chủ động”, “con sẽ hiểu và làm theo yêu cầu 1–2 bước”, “con sẽ ngồi vào nhiệm vụ được lâu hơn”, “con sẽ giảm bùng nổ khi chuyển hoạt động”, hoặc “con sẽ tham gia hoạt động nhóm nhỏ tốt hơn”.
Phương pháp giảng dạy tiến bộ
Với trẻ có nhu cầu đặc biệt, mục tiêu cuối cùng mà phụ huynh thường mong là con hòa nhập: vào lớp học, vào hoạt động nhóm, vào đời sống sinh hoạt hằng ngày. Nhưng hòa nhập không đến từ việc “con biết chữ sớm” hay “con nói được nhiều từ”. Hòa nhập đến từ một chuỗi nền tảng: tương tác hai chiều – chú ý – hiểu lời – giao tiếp chức năng – kỹ năng xã hội – tự điều chỉnh hành vi. Edunow triển khai can thiệp theo hướng kết hợp can thiệp cá nhân và can thiệp nhóm, đây là cấu trúc phù hợp để phát triển dần các nền tảng trên.
Trong can thiệp cá nhân, trọng tâm thường là xử lý “điểm nghẽn” của từng trẻ. Trẻ chậm nói sẽ được tập trung vào nền chú ý, hiểu lời và giao tiếp chức năng. Trẻ rối loạn phát âm có thể cần luyện âm theo mức phù hợp.
Trong can thiệp nhóm, trọng tâm thường là kỹ năng xã hội và khả năng tham gia hoạt động cùng người khác. Đây là phần mà nhiều trẻ đặc biệt thiếu nhất: chờ lượt, chơi luân phiên, làm việc theo nhóm nhỏ, bắt chước bạn, làm theo tín hiệu chung của giáo viên. Nhiều trẻ có thể học tốt 1:1 nhưng “vỡ trận” khi vào nhóm vì môi trường đông người đòi hỏi kỹ năng xã hội và tự điều chỉnh cao hơn.
Trung tâm hỗ trợ phát triển Giáo dục hoà nhập Edunow là một hệ thống đáng để bạn đưa vào danh sách khảo sát. Điều quan trọng nhất khi chọn trung tâm không phải là nghe lời hứa, mà là nhìn vào lộ trình: trung tâm có đánh giá đầu vào rõ không, mục tiêu theo giai đoạn có đo được không, can thiệp có cá nhân hóa không, và phụ huynh có được hướng dẫn luyện tại nhà không. Khi bốn yếu tố này có mặt, trẻ thường tiến bộ theo cách “thật”: giao tiếp chủ động hơn, hợp tác tốt hơn, giảm bùng nổ, và dần tham gia được hoạt động nhóm.
