Trung tâm can thiệp sớm Nắng Hồng - Hải Lăng là một địa chỉ được nhiều phụ huynh ở khu vực thị trấn Diên Sanh và vùng lân cận quan tâm khi cần hỗ trợ cho trẻ chậm nói, trẻ có dấu hiệu rối loạn phổ tự kỷ và các khó khăn phát triển đi kèm. Mô hình trung tâm hướng đến việc đồng hành sát sao, tập trung vào can thiệp theo từng trường hợp cụ thể, phù hợp nhịp sinh hoạt gia đình và nhu cầu thật của từng bé.
Giới thiệu chung về Trung tâm
Trung tâm can thiệp sớm Nắng Hồng đặt tại khu vực thị trấn Diên Sanh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, thuận tiện cho các gia đình trong thị trấn và các xã lân cận di chuyển đưa đón con. Với nhóm trẻ cần can thiệp sớm, yếu tố “thuận tiện” không chỉ là khoảng cách, mà còn là khả năng duy trì lịch học đều đặn theo tuần/tháng. Can thiệp sớm cần thời gian và sự lặp lại, nên một địa điểm dễ tiếp cận sẽ giúp gia đình giữ nhịp ổn định, tránh tình trạng học gián đoạn khiến con khó tiến bộ.
Trung tâm thường được nhắc đến như nơi hỗ trợ trẻ chậm nói, chậm phát triển, trẻ có dấu hiệu tự kỷ, đồng thời có thể đồng hành cùng các bé gặp khó khăn về hành vi, chú ý và kỹ năng tương tác xã hội. Ở giai đoạn đầu, nhiều gia đình chưa thể “kết luận” con thuộc nhóm nào, nhưng lại quan sát thấy những dấu hiệu rõ rệt trong đời sống: con chưa biết gọi “ba/mẹ” đúng ngữ cảnh, ít phản hồi, không chủ động bày tỏ nhu cầu, giao tiếp bằng la hét – ăn vạ, hoặc quá phụ thuộc vào màn hình.
Không gian học tập và cơ sở vật chất an toàn, thân thiện
Với trẻ chậm nói và trẻ có đặc điểm tự kỷ, “đẹp” chưa phải yếu tố quan trọng nhất của phòng học. Điều quan trọng hơn là an toàn – ổn định – ít xao nhãng – có cấu trúc, để trẻ cảm thấy yên tâm và dễ hợp tác. Nhiều bé rất nhạy cảm với tiếng ồn, ánh sáng, hoặc quá nhiều đồ vật khiến con quá tải. Một không gian phù hợp thường được tổ chức theo hướng tối giản vừa đủ, chia khu rõ ràng: khu vận động, khu ngồi học 1–1, khu chơi tương tác, khu hoạt động kỹ năng.
Đặc biệt, trẻ đặc biệt học tốt nhất khi các hoạt động có “đích đến”. Một giờ học hiệu quả không phải là con ngồi yên thật lâu, mà là con đáp lại nhiều hơn, chủ động nhiều hơn, giảm bùng nổ, và làm được kỹ năng trong tình huống thật. Vì vậy, cơ sở vật chất trong can thiệp sớm thường tập trung vào học cụ hỗ trợ ngôn ngữ – vận động tinh – vận động thô – kỹ năng tự lập. Các hoạt động như ghép hình, phân loại, bắt chước, luân phiên, làm theo hướng dẫn, trò chơi tương tác… đều có thể trở thành “chất liệu” để giáo viên xây kỹ năng nền cho con.
Đội ngũ giáo viên thấu hiểu, giàu kinh nghiệm
Can thiệp sớm hiệu quả luôn cần “tam giác phối hợp”: trẻ – giáo viên – phụ huynh. Nhiều ba mẹ từng trải qua cảm giác: con học ở lớp có vẻ ổn, nhưng về nhà lại bùng nổ, hoặc “không áp dụng được”. Lý do thường nằm ở việc kỹ năng chưa được tổng quát hóa sang môi trường sống. Vì vậy, một đội ngũ can thiệp tốt sẽ không chỉ tập trung vào giờ học, mà còn chú trọng hướng dẫn phụ huynh cách hỗ trợ tại nhà.
Với trẻ chậm nói và tự kỷ, phụ huynh thường cần được hướng dẫn những thứ rất cụ thể: cách gọi tên để con chịu quay lại, cách chờ đúng thời điểm để con chủ động, cách tạo tình huống giao tiếp trong bữa ăn/giờ chơi, cách củng cố hành vi tốt, cách chuyển hoạt động để giảm ăn vạ, và cách đặt kỳ vọng phù hợp theo từng giai đoạn. Khi ba mẹ nắm được “cách làm”, tiến bộ của con thường nhanh và bền hơn vì con được luyện đúng kỹ năng nhiều lần trong ngày, thay vì chỉ trông chờ vào vài buổi can thiệp mỗi tuần.
Phương pháp giảng dạy tiến bộ
Nhiều ba mẹ mong con “nói nhanh”, nhưng với trẻ chậm nói và tự kỷ, việc bắt con lặp từ ngay thường không phải bước khởi đầu tốt nhất. Can thiệp sớm thường đi theo một logic rất thực tế: xây nền trước – mở động lực giao tiếp – ổn hành vi – rồi ngôn ngữ mới phát triển đều.
Trước hết là nhóm kỹ năng tiền lời nói. Nhiều trẻ không nói không phải vì “không phát âm được”, mà vì con chưa hiểu giao tiếp có ích, chưa biết dùng ánh nhìn/cử chỉ để kết nối, hoặc chưa có thói quen bắt chước. Vì vậy, can thiệp thường tập trung vào các mục tiêu như: tăng phản hồi khi gọi tên, tăng giao tiếp mắt đúng thời điểm, tăng chú ý chung (con và người lớn cùng chú ý vào một vật/hoạt động), tăng bắt chước động tác/âm thanh, tăng luân phiên khi chơi, tăng khả năng làm theo hướng dẫn đơn giản.
Một phần rất quan trọng khác là hỗ trợ hành vi. Với nhiều bé, ăn vạ/la hét là “ngôn ngữ” khi con chưa diễn đạt được. Can thiệp sẽ giúp con có cách biểu đạt thay thế, đồng thời hướng dẫn gia đình thiết lập cấu trúc sinh hoạt: giảm màn hình, tăng tương tác chất lượng, tạo lịch trình rõ ràng, chuyển hoạt động có báo trước, và củng cố các hành vi tích cực. Khi hành vi ổn định, trẻ dễ học hơn rất nhiều.
Trung tâm can thiệp sớm Nắng Hồng - Hải Lăng là lựa chọn phù hợp cho các gia đình ở Diên Sanh và khu vực lân cận khi cần một nơi đồng hành sát sao, giúp con xây nền giao tiếp, phát triển ngôn ngữ, ổn định hành vi và tăng kỹ năng tự lập theo từng bước vững chắc.
