Khi con có dấu hiệu chậm nói, ít phản hồi khi gọi tên, khó giao tiếp mắt, ít tương tác với người khác hoặc hay bùng nổ cảm xúc, nhiều phụ huynh thường rơi vào vòng xoáy lo lắng và tự hỏi liệu con chỉ “chậm hơn bạn” hay đang có nguy cơ rối loạn phát triển cần can thiệp sớm. Trên thực tế, điều quan trọng nhất không phải là cố gắng đoán vấn đề của con qua vài biểu hiện rời rạc, mà là tìm một nơi có thể giúp gia đình bắt đầu đúng cách: sàng lọc, đánh giá, xác định mục tiêu phù hợp và xây lộ trình can thiệp theo từng giai đoạn. Trung tâm Can Thiệp Sớm Gia Huy - Khoái Châu là một địa chỉ được phụ huynh tìm kiếm khi cần hỗ trợ cho trẻ chậm nói, trẻ tự kỷ và phổ tự kỷ, hoặc trẻ có nhu cầu đặc biệt cần can thiệp sớm.
Giới thiệu chung về Trung tâm
Với can thiệp sớm, vị trí gần nhà không chỉ là yếu tố tiện lợi mà còn là yếu tố quyết định khả năng duy trì đều đặn. Nhiều phụ huynh bắt đầu rất quyết tâm, nhưng nếu quãng đường xa hoặc lịch di chuyển mệt mỏi, trẻ dễ quá tải và việc đi học bị đứt quãng. Việc trung tâm Gia Huy đặt tại khu vực Thiết Trụ, Khoái Châu giúp phụ huynh ở Khoái Châu và vùng lân cận chủ động hơn về thời gian, đồng thời tăng khả năng duy trì lịch can thiệp ổn định theo tuần.
Trung tâm được ghi nhận có độ tuổi học sinh khoảng 4 đến 10 tuổi, tuy nhiên phần độ tuổi có thể thay đổi theo mô hình lớp và năng lực tiếp nhận ở từng thời điểm. Với nhóm trẻ đặc biệt, độ tuổi chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là mức độ khó khăn hiện tại của trẻ và mục tiêu can thiệp mà gia đình kỳ vọng. Có trẻ 3 tuổi nhưng cần can thiệp nền tảng gấp, có trẻ 6–7 tuổi cần can thiệp để chuẩn bị hòa nhập học đường, và cũng có trẻ lớn hơn cần hỗ trợ kỹ năng giao tiếp xã hội và hành vi học tập. Vì vậy, phụ huynh nên trao đổi trực tiếp để được tư vấn lộ trình phù hợp với con.
Không gian học tập và cơ sở vật chất an toàn, thân thiện
Đối với trẻ chậm nói hoặc trẻ trong phổ tự kỷ, không gian học tập có ảnh hưởng rất mạnh đến mức độ hợp tác. Nhiều trẻ nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng hoặc bị cuốn vào các kích thích thị giác, nên nếu lớp học quá nhiều đồ chơi, quá rối hoặc quá ồn, trẻ dễ chạy nhảy, né tránh nhiệm vụ hoặc bùng nổ cảm xúc. Vì vậy, một môi trường can thiệp tốt thường ưu tiên sự gọn gàng, có cấu trúc, giảm xao nhãng và có nhịp hoạt động rõ ràng để trẻ hiểu mình đang làm gì và sắp chuyển sang hoạt động gì.
Với các trung tâm can thiệp sớm quy mô vừa và nhỏ tại địa phương, điểm mạnh thường nằm ở tính tập trung. Thay vì cố gắng “trưng bày thật nhiều”, không gian sẽ được sắp xếp theo mục tiêu can thiệp như góc can thiệp cá nhân để dạy kỹ năng nền, khu chơi có chủ đích để tăng tương tác và giao tiếp, cùng học cụ trị liệu phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Phụ huynh khi tham quan nên quan sát cách giáo viên tổ chức hoạt động, vì cơ sở vật chất chỉ là phần nền, còn hiệu quả nằm ở cách người dạy sử dụng không gian và học cụ để tạo tiến bộ cho trẻ.
Đội ngũ giáo viên thấu hiểu, giàu kinh nghiệm
Trong can thiệp sớm, phương pháp chỉ hiệu quả khi người thực hiện có chuyên môn và làm nhất quán. Trẻ đặc biệt không tiến bộ theo kiểu học một lần là xong, mà tiến bộ theo kiểu tích lũy lặp lại có chiến lược. Giáo viên cần biết chia mục tiêu thành các bước nhỏ, biết khi nào tăng yêu cầu và khi nào giảm để tránh làm trẻ quá tải, đồng thời biết củng cố đúng thời điểm để trẻ có động lực hợp tác.
Một dấu hiệu của đội ngũ can thiệp làm việc bài bản là cách họ mô tả tiến bộ bằng hành vi quan sát được, thay vì mô tả cảm tính. Ví dụ, thay vì nói con tiến bộ nhiều, họ sẽ nói con đã nhìn khi được gọi tên, con đã biết yêu cầu bằng chỉ tay hoặc âm đơn, con đã bắt chước được hành động, con đã ngồi học được thêm vài phút, hoặc con đã giảm hành vi la hét trong tình huống chuyển hoạt động. Những thay đổi nhỏ như vậy chính là nền để ngôn ngữ và kỹ năng xã hội bật lên ở giai đoạn tiếp theo.
Phương pháp giảng dạy tiến bộ
Nhiều phụ huynh tìm trung tâm can thiệp sớm với mong muốn con nói nhanh hơn. Tuy nhiên, với đa số trẻ chậm nói và trẻ trong phổ tự kỷ, vấn đề không nằm ở việc thiếu từ vựng, mà nằm ở nền tảng giao tiếp và khả năng tương tác. Vì vậy, can thiệp hiệu quả thường bắt đầu từ giao tiếp chức năng, nghĩa là giúp trẻ biết dùng cách phù hợp để đạt nhu cầu trong đời sống như yêu cầu, từ chối, gọi người lớn, trả lời đơn giản theo tình huống, thay vì chỉ học nói theo kiểu đọc nhại.
Khi trẻ có nền giao tiếp chức năng, nhiều hành vi ăn vạ, ném đồ hoặc la hét do không diễn đạt được thường giảm đáng kể. Đây là bước chuyển rất quan trọng vì giúp buổi học “đi vào kỹ năng” thay vì chỉ xoay quanh việc xử lý hành vi. Sau đó, trẻ mới được mở rộng dần về vốn từ, cấu trúc câu, khả năng diễn đạt và kỹ năng hội thoại.
Với trẻ tự kỷ và phổ tự kỷ, can thiệp thường cần đi đồng thời nhiều mảng như tăng tương tác mắt, tăng chú ý chung, tăng kỹ năng chơi, tăng hiểu lời, rèn khả năng bắt chước, giảm hành vi lặp lại gây cản trở học tập và xây kỹ năng lớp học như chờ lượt, ngồi học, làm theo hướng dẫn. Nhiều phụ huynh đôi khi sốt ruột vì con chưa nói nhiều, nhưng lại chưa nhận ra con đã bắt đầu hợp tác hơn, hiểu lời tốt hơn và chủ động tương tác nhiều hơn.
Trung tâm Can Thiệp Sớm Gia Huy - Khoái Châu là một lựa chọn phù hợp để phụ huynh tại Hưng Yên và các khu vực lân cận cân nhắc khi con có dấu hiệu chậm nói, tự kỷ hoặc thuộc phổ tự kỷ. Điểm đáng chú ý của trung tâm nằm ở định hướng can thiệp sớm, bắt đầu từ sàng lọc và tư vấn để xác định đúng nhu cầu của từng trẻ, từ đó xây dựng lộ trình can thiệp phù hợp theo từng giai đoạn phát triển. Với vị trí tại Khoái Châu, Gia Huy tạo điều kiện thuận lợi cho gia đình duy trì lịch can thiệp đều đặn – yếu tố then chốt để trẻ tiến bộ bền vững.
