Với trẻ tự kỷ, chậm nói hoặc tăng động giảm chú ý, can thiệp sớm không phải là vài buổi học “cho quen”, mà là một lộ trình có mục tiêu rõ ràng, luyện tập lặp lại có chiến lược và phối hợp chặt chẽ giữa lớp can thiệp và gia đình. Tại Hải Phòng, trung tâm dành cho trẻ đặc biệt Thành Đạt ở khu vực An Hải là một địa chỉ được phụ huynh tìm kiếm khi cần hỗ trợ cho trẻ có nhu cầu đặc biệt, đặc biệt là nhóm trẻ tự kỷ, tăng động giảm chú ý và chậm nói.
Giới thiệu chung về Trung tâm
Trung tâm Thành Đạt được giới thiệu là cơ sở can thiệp sớm dành cho trẻ có nhu cầu đặc biệt tại Hải Phòng, tập trung hỗ trợ các nhóm khó khăn phổ biến như trẻ tự kỷ, trẻ tăng động giảm chú ý, trẻ chậm nói. Trên các thông tin công khai, trung tâm có địa chỉ tại đường Máng Nước, khu vực An Hải (Hải Phòng), thuận tiện cho phụ huynh ở các khu lân cận di chuyển và duy trì lịch can thiệp đều đặn. Việc duy trì đều lịch học là yếu tố quan trọng vì can thiệp sớm cần tính liên tục để tạo thay đổi bền vững, đặc biệt ở giai đoạn xây nền chú ý, hiểu lời và giao tiếp.
Bên cạnh hình thức can thiệp theo buổi, trung tâm cũng có thông tin liên quan tới tuyển sinh theo mô hình bán trú ở một số thời điểm truyền thông công khai. Với nhiều gia đình, mô hình bán trú có thể phù hợp nếu trẻ cần được luyện tập kỹ năng trong thời lượng dài hơn và có nhiều cơ hội “đi vào nề nếp” trong sinh hoạt, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu hòa nhập lớp học.
Không gian học tập và cơ sở vật chất an toàn, thân thiện
Với trẻ đặc biệt, không gian học tập có thể tác động trực tiếp đến mức độ hợp tác. Nhiều trẻ tự kỷ hoặc tăng động giảm chú ý dễ quá tải trước tiếng ồn, ánh sáng chói hoặc sự bừa bộn quá mức, dẫn đến né tránh, chạy nhảy hoặc bùng nổ cảm xúc. Trẻ chậm nói cũng có thể khó tập trung nếu môi trường có quá nhiều kích thích, khiến việc luyện kỹ năng giao tiếp và phát âm bị gián đoạn.
Một lớp can thiệp hiệu quả thường được tổ chức theo hướng có cấu trúc rõ ràng, giúp trẻ dự đoán được trình tự hoạt động. Thông thường sẽ có khu can thiệp cá nhân để dạy kỹ năng nền như chú ý, bắt chước, hiểu lời và giao tiếp chức năng; khu hoạt động chơi có chủ đích để tăng tương tác và tạo động lực giao tiếp; và khu hoạt động nhóm nhỏ để luyện kỹ năng lớp học như chờ lượt, ngồi học, chuyển hoạt động. Với mô hình có lớp bán trú, không gian sinh hoạt cũng cần chú ý an toàn, sạch sẽ và phù hợp để trẻ luyện các kỹ năng tự lập cơ bản.
Đội ngũ giáo viên thấu hiểu, giàu kinh nghiệm
Trong can thiệp sớm, phương pháp chỉ phát huy khi người thực hiện có đủ chuyên môn và sự nhất quán. Trẻ đặc biệt tiến bộ theo kiểu tích lũy, nghĩa là mỗi kỹ năng được lặp lại nhiều lần trong nhiều ngữ cảnh, từng bước chuyển từ làm được khi có nhắc sang làm được một cách tự nhiên. Giáo viên can thiệp vì thế cần biết chia kỹ năng thành các bước nhỏ, biết khi nào tăng yêu cầu và khi nào giảm để trẻ không quá tải, đồng thời biết cách củng cố để trẻ có động lực hợp tác.
Phụ huynh khi làm việc với trung tâm nên ưu tiên những câu hỏi “đo được” thay vì chỉ hỏi chung chung. Một đội ngũ làm việc bài bản thường giải thích rõ con đang ở mức nào về chú ý, hiểu lời, giao tiếp; mục tiêu 4–8 tuần đầu là gì; tiêu chí nào dùng để đo tiến bộ; và gia đình cần luyện gì tại nhà để kỹ năng không bị “kẹt” trong phòng học. Với trẻ tăng động giảm chú ý, giáo viên cũng cần có cách hướng dẫn phụ huynh điều chỉnh môi trường và thói quen tại nhà, vì nếu ở nhà trẻ bị thả lỏng hoàn toàn, việc duy trì nề nếp ở lớp sẽ khó bền.
Điểm phụ huynh nên quan sát thêm là cách giáo viên mô tả tiến bộ của trẻ. Can thiệp tốt thường thể hiện bằng những thay đổi cụ thể như trẻ nhìn khi được gọi tên, trẻ biết chỉ để yêu cầu, trẻ bắt chước được hành động, trẻ ngồi học thêm được vài phút, trẻ chuyển hoạt động ít khóc hơn. Những tiến bộ này có thể đến trước khi trẻ bật lời nhiều, nhưng lại là nền tảng rất quan trọng để ngôn ngữ và kỹ năng xã hội phát triển về sau.
Phương pháp giảng dạy tiến bộ
Nhiều phụ huynh tìm trung tâm vì mong con nói nhanh hơn, nói rõ hơn. Tuy nhiên, với phần lớn trẻ chậm nói và trẻ tự kỷ, vấn đề không đơn thuần là thiếu từ vựng, mà nằm ở nền tảng giao tiếp và tương tác. Nếu trẻ chưa có chú ý chung, chưa biết bắt chước, chưa hiểu lời cơ bản hoặc chưa có nhu cầu giao tiếp, việc “ép nói” thường không hiệu quả và dễ làm trẻ chống đối.
Can thiệp ngôn ngữ hiệu quả thường bắt đầu từ giao tiếp chức năng, tức là giúp trẻ biết dùng cách phù hợp để đạt nhu cầu trong đời sống như yêu cầu, từ chối, gọi người lớn, trả lời đơn giản theo ngữ cảnh. Khi trẻ giao tiếp được để đạt nhu cầu, nhiều hành vi ăn vạ do không diễn đạt được sẽ giảm, từ đó buổi học ổn định hơn và trẻ dễ tiếp nhận các kỹ năng ngôn ngữ cao hơn. Sau khi giao tiếp chức năng vững, trẻ mới được mở rộng dần vốn từ, tăng cấu trúc câu và tăng kỹ năng hội thoại.
Trung tâm dành cho trẻ đặc biệt Thành Đạt - An Hải là một địa chỉ đáng để phụ huynh tại Hải Phòng tham khảo khi con có dấu hiệu tự kỷ, tăng động giảm chú ý hoặc chậm nói và cần bắt đầu can thiệp sớm. Điểm thuận lợi của trung tâm nằm ở việc cung cấp các dịch vụ can thiệp cho nhóm nhu cầu phổ biến và có địa chỉ rõ ràng tại khu vực đường Máng Nước, giúp phụ huynh thuận tiện duy trì lịch học đều đặn.




Yêu cầu nhiều thêm những thông tin về trung tâm?